




|

O nas
Pracownicy SPRV
| |
Jak dotąd zespołem kierowało 9 jezuitów, na etatach pracowało 42 osoby (w tym 27 jezuitów). Okresowo w redakcji były ponadto zatrudnione 22 osoby (w tym 17 jezuitów). Roczny, dwuletni lub trzyletni staż odbyło 20 jezuitów. Ponadto w wydzielonej redakcji Dziennika Radiowego pracowało 20 osób (w tym tylko 3 jezuitów). |
 |
Feliks Lasoń
SJ (1900-1973; kierownik Sekcji Polskiej 1938-1951)
Feliks Lasoń urodził się
12 stycznia 1900 roku w Nowej Górze k. Chrzanowa, w rodzinie Jana i
Rozalii z domu Mazur. Do Towarzystwa Jezusowego wstąpił 31
sierpnia 1918 roku. Pierwsze 5 lat formacji (nowicjat i trzyletnie
studia humanistyczne) odbył w Starej Wsi k. Brzozowa. Następnie
w latach 1923-1926 studiował filozofię w Nowym Sączu,
po czym przez rok w Wilnie pogłębiał wiadomości
z zakresu historii, geografii oraz języków niemieckiego,
polskiego i łaciny. Teologię studiował w zakonnym
kolegium Bobolanum w Lublinie (1927-1931), gdzie 22 czerwca 1930
roku otrzymał święcenia kapłańskie. Po
dwuletniej pracy duszpasterskiej w Lublinie (1931/32) i Łęczycy
(1932/33) został skierowany do Lwowa na Trzecią Probację
— roczny kurs duchowości i prawa zakonnego. Kolejno był
później w Kaliszu socjuszem mistrza nowicjatu (1934/35) i w
Warszawie socjuszem prowincjała (1935-1937). Od 1937 przebywał
w Rzymie, gdzie powołany został na sekretarza Antoniego
Prešerena, asystenta generała zakonu do spraw asystencji słowiańskiej.
Gdy generał Włodzimierz Ledóchowski w 1938 roku utworzył
zespół jezuitów przygotowujący dla Radia Watykańskiego
„Serwis informacji katolickich” znalazł się w nim również
ojciec Feliks Lasoń, któremu powierzono uruchomienie w Radiu
Sekcji Polskiej. Pierwszą, stałą audycję po
polsku nadał 24 listopada 1938 roku, a pracami w Sekcji kierował
do 13 października 1951 roku.
Pracując następnie w
archiwum zakonnym w Rzymie często pomagał w
przygotowywaniu programów, zwłaszcza w latach 1951-1953, oraz
w wakacyjnych okresach lat 1958 i 1959. Po powrocie do Polski
pracował duszpastersko w Łodzi, w kościołach
przy ulicy Curie Skłodowskiej (1962-1966) i przy ulicy
Sienkiewicza (1966-71) oraz przez rok w Poznaniu. W 1972 roku przeniósł
się do Kalisza. Tam zmarł 13 sierpnia 1973 roku.
- Drzymała K., Wspomnienia
naszych zmarłych 1820-1982, Kraków 1982, III 80-81;
Grzebień L., Lasoń Feliks, w: Słownik
jezuitów polskich 1564-1990, Kraków 1993 VI 162
(bibliografia); Grzebień L., Feliks Lasoń SJ, w:
Sekcja Polska Radia Watykańskiego 1938-1988, Rzym 1990,
279.
|
 |
Józef
Warszawski SJ (1903- 1997; kierownik Sekcji Polskiej 1951-1957)
Józef Warszawski urodził się
9 marca 1903 roku w Hamburgu, w rodzinie Wilhelma i Leokadii z domu
Chełkowskiej. Wrócił do kraju gdy Polska odzyskała
niepodległość. Uczestniczył w wojnie 1920 roku,
po czym ukończył gimnazjum. 9 września 1924 roku wstąpił
do zakonu jezuitów w Kaliszu, gdzie odbył dwuletni nowicjat.
Kolejno studiował filozofię w Krakowie (1926-1929) i
teologię w kolegium „Bobolanum” w Lublinie (1929-1934). Tam
18 czerwca 1933 roku otrzymał święcenia kapłańskie.
Po studiach przez rok kierował biblioteką teologiczną
na Bobolanum (1934/35). Następnie wykładał filozofię
i prowadził bibliotekę Papieskiego Seminarium Wschodniego
w Dubnie (1935/36). Od 1936 roku w Warszawie współpracował
z pismami Przegląd Powszechny i Sodalis Marianus. Po
rocznej trzeciej probacji odbytej we Lwowie (1937/38) został
redaktorem miesięcznika Sodalis Marianus.
W czasie II wojny światowej
prowadził konspiracyjną działalność
wydawniczą. Jako redaktor Wojskowej Katolickiej Agencji
Prasowej bronił Stolicy Apostolskiej przed antypapieską
propagandą. Czynnie uczestniczył w Powstaniu Warszawskim:
pod pseudonimem „Ojciec Paweł” był kapelanem
zgrupowania „Radosław”. Po upadku Powstania dostał się
do niemieckiej niewoli, przebywając kolejno w obozach w Żyrardowie,
Skierniewicach, Luckenwalde i Sandbostel. Po wyzwoleniu pracował
w Niemczech (1945-1948) jako kapelan harcerski i kapelan kobiecego
obozu żołnierskiego w Oberlangen. Był organizatorem
Zrzeszenia Wydawców i Dziennikarzy Polskich w Niemczech, współzałożycielem
Zjednoczenia Polskiego i redaktorem „Biuletynu Informacyjnego”.
W latach 1948-1950 w Londynie redagował pismo „Sodalis
Marianus”. W 1950 roku wyjechał do Rzymu, gdzie od 13 października
1951 do 13 marca 1957 był kierownikiem Sekcji Polskiej Radia
Watykańskiego. Ponadto pracował w Polskim Instytucie
Historycznym i redagował seryjne wydawnictwo „Sacrum Poloniae
Millenium”. Krótko przebywał w Chicago, po czym w 1959 roku
wrócił do Rzymu, gdzie przez kilka lat kierował biblioteką
kolegium „Bellarminum”. W 1969 roku przeniósł się do
Grottaferrata pod Rzymem, gdzie poświęcił się
pracy naukowej i publicystycznej, żywo angażując się
w życie polskich środowisk emigracyjnych. Wiosną 1994
wrócił do Warszawy, gdzie zmarł 1 listopada 1997 roku.
Odznaczony między innymi Krzyżem Walecznych, Krzyżem
Virtuti Militari, Orderem Polonia Restituta, Krzyżem
Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski i Krzyżem Armii Krajowej,
pochowany został na cmentarzu Powązkowskim.
- Darowski R., Józef
Warszawski, w: Filozofia jezuitów w Polsce w XX wieku.
Próba syntezy — słownik autorów, Kraków 2001,
333-337 (bibliografia); Grzebień L., Warszawski Józef,
w: Słownik jezuitów polskich 1564-1990, Kraków
1993 XII 18-19; Grzebień L., Józef Warszawski SJ,
w: Sekcja Polska Radia Watykańskiego 1938-1988, Rzym
1990, 280; Paluszkiewicz F., Ojciec Paweł, „Komunikaty”
11-12/1997, 29-31.
|
 |
Józef
Chechelski SJ (1900-1967; kierownik Sekcji Polskiej 1957-1967)
Józef Chechelski urodził się
20 grudnia 1900 roku w Siedlcu k. Chrzanowa, w rodzinie Tomasza i
Barbary z domu Góreckiej. Do Towarzystwa Jezusowego wstąpił
13 listopada 1917 roku w Starej Wsi, gdzie odbył dwuletni
nowicjat i czteroletnie studia humanistyczne. Następnie
studiował filozofię w Nowym Sączu (1923-1926) i
teologię na Bobolanum w Lublinie (1926-1930). Tam 23 czerwca
1929 roku otrzymał święcenia kapłańskie. W
latach 1930-1939 przebywał w Krakowie, gdzie na Wydziale
Filozoficznym Towarzystwa Jezusowego był wykładowcą
ontologii i historii filozofii. Równocześnie kierował
jezuicką biblioteką filozoficzną i studiował
filozofię ścisłą na Uniwersytecie Jagiellońskim.
Od 1928 roku współpracował z redakcją Przeglądu
Powszechnego.
Gdy wybuchła II wojna światowa
wyjechał do Francji. Kolejno był kapelanem przy Polskim
Liceum w Grenoble (1940) oraz duszpasterzem Polaków w Lyonie
(1941-1942) i Tuluzie (1942-1946). Wśród rodaków pracował
także w czasie swych trzyletnich studiów filozofii na
Uniwersytecie Paryskim. W latach 1949-1957 prowadził ośrodek
polonijny w Montceau-les-Mines, gdzie prócz duszpasterstwa rozwinął
działalność kulturalną: działało tam
14 polskich organizacji. W tym czasie szczególne dbał o młodzież,
dla której organizował również imprezy sportowe. Założony
przez niego w La Saule polski zespół folklorystyczny w 1957
roku zdobył pierwsze miejsce na międzynarodowym konkursie
tańców ludowych w Charolles.
Od 1957 roku przez dziesięć
lat kierował Polską Sekcją Radia Watykańskiego.
Prócz relacji z prac Soboru Watykańskiego II i przygotowań
do obchodów Millenium Chrztu Polski w programach dbał o
popularyzację wiedzy teologicznej, filozoficznej i społecznej.
Doświadczony cierpieniem, po operacjach na żołądek,
dwunastnicę, wątrobę i usunięciu nerki przez
ostatnie pół roku życia był sparaliżowany. Zmarł
w Domu Pisarzy w Rzymie 27 czerwca 1967 roku , w obecności
swojego następcy w Radiu Watykańskim, ojca Tomasza
Rostworowskiego.
- Darowski R., Józef
Chechelski, w: Filozofia jezuitów w Polsce w XX wieku.
Próba syntezy — słownik autorów, Kraków 2001,
110-111 (bibliografia); Drzymała K., Śp. Ks. Józef
Chechelski SJ, opiekun Polonii francuskiej, „Homo Dei”
37/1968 128-129; Grzebień L., Chechelski Józef, w: Słownik
jezuitów polskich 1564-1990, Kraków 1993 II 89-90; Grzebień
L., Józef Chechelski SJ, w: Sekcja Polska Radia
Watykańskiego 1938-1988, Rzym 1990, 281; Sikorski J., Chechelski
Józef, w: Encyklopedia Katolicka, Lublin 1979 III
107.
|
 |
Tomasz
Rostworowski SJ (1904-1974;
kierownik Sekcji Polskiej 1967-1973)
Tomasz Rostworowski urodził się
w Warszawie 9 listopada 1904 roku w rodzinie Karola Pawła i
Teresy Romualdy z domu Fudakowskiej. Dzieciństwo spędził
w Krakowie, Warszawie, w Vevey i Fryburgu w Szwajcarii oraz w
Kijowie, gdzie wraz z matką i braćmi przyjechał po
wybuchu wojny w 1914 roku. Od 1918 roku przebywał z rodziną
w Lublinie, gdzie uczył się w Szkole Lubelskiej. Tam w
1922 zdał maturę, rok wcześniej kończąc
Szkołę Muzyczną im. Stanisława Moniuszki. Przez
rok sudiował historię i filozofię na Katolickim
Uniwersytecie Lubelskim. 8 listopada 1923 roku wstąpił do
Towarzystwa Jezusowego. Po dwuletnim nowicjacie w Starej Wsi
studiował filozofię w Nowym Sączu (1925/26) i w
Krakowie (1926-1928). Następnie cztery lata przebywał w
Wilnie, gdzie był wychowawcą w konwikcie i nauczycielem w
niższych klasach Gimnazjum św. Kazimierza. W tym czasie
ukończył Wileńskie Konserwatorium Muzyczne (gra na
organach, przedmioty teoretyczne) i zdał egzamin dyplomowy na
Wydziale Nauczycielskim Konserwatorium Warszawskiego. W latach
1932-1936 studiował teologię w lubelskim kolegium „Bobolanum”,
kończąc ją ze stopniem licencjata. Tam 23 czerwca
1935 otrzymał święcenia kapłańskie. Po
studiach wrócił do Gimnazjum św. Kazimierza w Wilnie,
gdzie uczył śpiewu, prowadził chór, teatr i orkiestrę
szkolną. W tym czasie był również prefektem małego
seminarium i czynnie angażował się w działalność
harcerską. Jako pierwszy jezuita w Polsce, po kursie w 1937
roku, został harcmistrzem. W dniu wybuchu II wojny światowej
rozpoczął trzecią probację we Lwowie, którą
po rozproszeniu wojennym ukończył w 1940 roku w Starej Wsi.
Następnie przez dwa lata zajmował się gospodarczymi
sprawami Domu Pisarzy w Warszawie (1940-1942), po czym pracował
duszpastersko przy kościele Matki Bożej Łaskawej na
Starym Mieście. W czasie okupacji prowadził tajne
nauczanie, organizował konspiracyjne koncerty, opiekował
się harcerzami („Szare Szeregi”, zuchy im. Zawiszy) oraz
zagrożoną młodzieżą (świetlica i
kuchnia dla gazeciarzy). Oprócz głoszenia rekolekcji uczył
etyki w Szkole Położnych. Pomógł wówczas uratować
wielu Żydów. Podczas powstania Warszawskiego był
kapelanem Komendy Głównej AK, batalionów Gustaw i Wigry oraz
1112 plutonu osłonowego z 7 Pułku Ułanów Lubelskich
(pseudonimy: ksiądz Marek, ojciec Tomasz). Pozostał na
Starówce towarzysząc chorym i rannym do końca: na jego
oczach hitlerowcy dobili kilkuset ludzi. Zdołał uciec z
transportu ocalałych, samotnie przeżywając miesiąc
w ruinach spalonego miasta. Następnie jako duszpasterz pracował
w Ursusie, Milanówku, Brwinowie oraz przy ul. Rakowieckiej w
Warszawie. Od lutego 1945 roku przebywał w Łodzi, gdzie bp
Włodzimierz Jasiński mianował go pierwszym
duszpasterzem akademickim miasta. Uczył tam również
religii w 4 szkołach, organizował Sodalicję Mariańską
i prężnie rozwijającą się organizację
pomocy "Caritas Academica". Wraz z o. Janem Piwińskim
współorganizował Studium Wyższej Wiedzy Religijnej.
Był cenionym rekolekcjonistą i bardzo popularnym
spowiednikiem.
W nocy 21/22 stycznia 1950 roku
został aresztowany. Oskarżony o działalność
antypaństwową w 1951 roku otrzymał wyrok 12 lat więzienia,
skrócony w wyniku amnestii do 8 lat. Karę odbywał w
Warszawie na Mokotowie i we Wronkach. W wyniku wielorakich starań
i ze względu na zły stan zdrowia został zwolniony 20
września 1956 roku. Przez rok był następnie socjuszem
magistra nowicjatu w Kaliszu (1956/57), po czym został
duszpasterzem akademickim w Lublinie (1957-1961). Z pracy ze
studentami zrezygnował „ze względu na wiek” i wrócił
do Łodzi, gdzie otoczył duchową opieką katolicką
inteligencję (1961-1963). Od 20 października rozpoczął
pracę w Sekcji Polskiej Radia Watykańskiego w Rzymie,
wspomagając chorego już jej kierownika ojca Józefa
Chechelskiego. Po jego zgonie, 27 czerwca 1967 roku, oficjalnie objął
kierownictwo Sekcji. W audycjach relacjonował prace II Soboru
Watykańskiego, podróże Pawła VI do Ziemi Świętej,
Fatimy, Genewy. Aktywny w środowisku polonijnym wiele czasu poświęcił
propagowaniu życia i dzieła Mikołaja Kopernika. Jego
staraniem, w związku z 500 rocznicą urodzin astronoma, na
Monte Mario w Rzymie ponownie otwarto Muzeum Kopernikańskie. Prócz
pracy radiowej publikował artykuły w polskich i
polonijnych czasopismach. Cały czas prowadził również
działalność duszpasterską, zwłaszcza jako
rekolekcjonista. W 1973 roku wyjechał do Polski na obchody
jubileuszu 50-lecia życia zakonnego. Do Rzymu już nie wrócił:
poważnie chory został zwolniony z funkcji kierownika
Sekcji Polskiej 24 listopada 1973 roku. Zmarł w opinii świętości
9 marca 1974 w łódzkim szpitalu im. Kopernika. Odznaczony podwójnym
Krzyżem Walecznych, Orderem Virtuti Militari i Złotym Krzyżem
Zasługi z Mieczami pochowany został w Łodzi, w
jezuickim grobowcu na cmentarzu Na Dołach.
- Bejze B. red., Chrześcijanie,
Warszawa 1976 II 511-582; Bronowski F., Rostworowski Tomasz,
w: Polski Słownik Biograficzny, Wrocław
Warszawa-Kraków 1989-1991, XXXII 241-246 (bibliografia);
Grzebień L., Rostworowski Tomasz, w: Słownik
jezuitów polskich 1564-1990, Kraków 1993 IX 159; Grzebień
L., Tomasz Rostworowski SJ, w: Sekcja Polska Radia
Watykańskiego 1938-1988, Rzym 1990, 282-283;
Paluszkiewicz F., Czarujący duszpasterz, w: Przyszli
służyć, Rzym 1985, 81-91; Paluszkiewicz F., Mały
słownik jezuitów w Polsce, Warszawa 1995, 196.
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|
<<4
-
6>>


|











|