 |  |
02/11/2009
Dzień Zaduszny w Watykanie
◊ Wspomnienie Wszystkich Wiernych Zmarłych jest w Watykanie dniem świątecznym. Jedyny punkt papieskiej działalności to, zgodnie z tradycją, wieczorne nawiedzenie przez Benedykta XVI grot watykańskich i prywatna modlitwa przy grobach jego poprzedników. Natomiast Mszę w intencji zmarłych w ostatnim roku kardynałów i biskupów Papież odprawi 5 listopada w południe w Bazylice św. Piotra.
tc/ rv
Papieskie intencje modlitewne na listopad
◊ Zgodnie z papieską intencją ogólną modlimy się w tym miesiącu (listopadzie 2009 r.), aby wszyscy ludzie na całym świecie, zwłaszcza ci, na których spoczywa odpowiedzialność w zakresie polityki i gospodarki, nieustannie zabiegali o ratowanie stworzenia.
Problematyka ta znalazła miejsce w orędziu Benedykta XVI na 40. Światowy Dzień Pokoju, 1 stycznia 2007 r. Pisze on tam o „ekologii pokoju”. Zwraca uwagę, że „obok ekologii natury istnieje ekologia, którą moglibyśmy nazwać «ludzką», a która z kolei domaga się «ekologii społecznej». Doświadczenie pokazuje, że każda postawa braku poszanowania środowiska szkodzi współżyciu ludzkiemu, i odwrotnie. Coraz wyraźniej jawi się nierozerwalny związek między pokojem ze światem stworzonym i pokojem pomiędzy ludźmi. Jeden i drugi zakładają pokój z Bogiem” – dodaje Papież.
W orędziu na Dzień Pokoju 2007 Ojciec Święty podejmuje też stale narastający problem zaopatrzenia w energię. Przypomina, że w ostatnich latach „nowe kraje rozwinęły dynamicznie produkcję przemysłową, zwiększając zapotrzebowanie na energię. To powoduje wyścig do jej istniejących źródeł, nie do porównania z sytuacją w przeszłości. Jednocześnie w różnych regionach świata wciąż panuje wielkie zacofanie, a rozwój jest praktycznie zahamowany, między innymi z powodu wzrostu cen energii”. Zdaniem Benedykta XVI „brak szacunku dla natury jest związany z koniecznością kształtowania takich relacji między ludźmi i narodami, by pozwoliły szanować godność osoby i zaspokajać jej prawdziwe potrzeby. Niszczenie środowiska, korzystanie z niego w sposób niewłaściwy lub egoistyczny i zagarnianie przemocą dóbr naturalnych ziemi rodzą rozdarcia, konflikty i wojny, właśnie dlatego, że są owocem nieludzkiego pojmowania rozwoju. Rozwój bowiem, który ograniczałby się tylko do aspektu techniczno-ekonomicznego, z pominięciem wymiaru moralno-religijnego, nie byłby ludzkim rozwojem integralnym. Jako jednostronny, prowadziłby do rozkwitu niszczących możliwości człowieka” – zauważa Papież.
Ponadto Ojciec Święty poleca intencję misyjną na listopad (2009 r.). Mamy się modlić, aby wierzący różnych religii, dzięki świadectwu życia i braterskiemu dialogowi, jasno ukazywali, że imię Boga jest zwiastunem pokoju.
Komentarzem do tej intencji może być przesłanie, które Papież skierował przed trzema laty 2 września 2006 r. do abp. Domenico Sorrentino, ordynariusza Asyżu na 20-lecie zorganizowanego tam 27 października 1986 r. z inicjatywy Jana Pawła II Światowego Dnia Modlitwy o Pokój. Podkreślając znaczenie religii dla pokoju i braterstwa między ludźmi, Benedykt XVI pisze: „Można by wysunąć tu obiekcję, że historia zna smutne zjawisko wojen religijnych. Wiemy jednak, że tego rodzaju przemocy nie należy przypisywać religii jako takiej, lecz ograniczeniom kulturowym, warunkującym jej wyznawanie i rozwój w czasie. Gdy jednak zmysł religijny osiąga dojrzałość, rodzi w wierzącym człowieku świadomość, że wiara w Boga, Stwórcę wszechświata i Ojca wszystkich, może jedynie umacniać pośród ludzi relacje powszechnego braterstwa. Istotnie, świadectwa o tym, że istnieje ścisły związek między relacją z Bogiem i etyką miłości, występują we wszystkich wielkich tradycjach religijnych” – stwierdza Ojciec Święty.
„Spotkanie zorganizowane w Asyżu z inicjatywy Sługi Bożego Jana Pawła II opatrznościowo uwydatniło znaczenie modlitwy w budowaniu pokoju – dodaje Benedykt XVI. – Jesteśmy bowiem świadomi, jak bardzo trudna, a czasem po ludzku beznadziejna jest droga prowadząca do tego podstawowego dobra. Pokój stanowi wartość, na którą składa się wiele elementów. W jego budowaniu ważną rolę odgrywają przedsięwzięcia o charakterze kulturalnym, politycznym i ekonomicznym. Jednakże w pierwszym rzędzie pokój należy budować w sercach. Tam bowiem rodzą się uczucia, które mogą go umacniać albo – przeciwnie – być dla niego zagrożeniem, osłabiać go lub burzyć. Serce człowieka jest skądinąd miejscem, w którym działa Bóg” – pisał Papież na 20-lecie asyskiego Dnia Modlitwy o Pokój
ak/ rv
Nowe trudności Kościoła w Izraelu
◊ „Są to trudności, które postaramy się przezwyciężyć”. W ten sposób nuncjusz apostolski w Izraelu abp Antonio Franco skomentował wprowadzenie przez tamtejsze ministerstwo spraw wewnętrznych ograniczeń wizowych dla katolickiego duchowieństwa. Izraelska polityka w tym względzie zaostrzyła się, odkąd resortem kieruje znowu przedstawiciel fundamentalistycznej partii żydowskich ortodoksów sefardyjskich Szas. Coraz częściej zdarza się odmowa wizy księżom i osobom zakonnym. A w Ziemi Świętej są to w większości obcokrajowcy, bez których tamtejszy Kościół nie może się obyć w swej działalności duszpasterskiej i formacyjnej.
Odmowa spotyka nie tylko duchownych pochodzących z krajów arabskich, co zwykle tłumaczone jest względami bezpieczeństwa państwa Izrael. Ostatnio nie otrzymali wiz co najmniej dwaj księża z Afryki, którzy mieli pracować w ośrodku studiów biblijnych w Jerozolimie. Również wielu księży europejskich dostało tylko wizy drastycznie ograniczone do jednego roku.
W pierwszych latach istnienia państwa Izrael duchowni otrzymywali zezwolenie na stały pobyt, choć nie mogli uzyskać obywatelstwa. Później wprowadzono wizy, które trzeba było odnawiać co pięć lat. Z czasem skrócono termin odnawiania dla Europejczyków do dwóch lat, a dla obywateli krajów arabskich do jedynie roku. Kiedy partia Szas objęła znowu kontrolę nad ministerstwem spraw wewnętrznych, sprawdziła się obawa, że spowoduje to zaostrzenie polityki wizowej wobec Kościoła katolickiego. Zdarzyło się już bowiem wcześniej, że minister z tej partii zablokował od razu wizy dla 200 duchownych, którzy z dnia na dzień stali się „nielegalnymi migrantami”, zagrożonymi aresztowaniem i deportacją. Międzynarodowe naciski wpłynęły wówczas na decyzję władz o wydaniu im wiz, chociaż na gorszych niż dotąd warunkach.
Natomiast na posterunku kontrolnym między dwoma częściami terytoriów palestyńskich tzw. Zachodniego Brzegu doszło 31 października do aresztowania przez izraelskich żołnierzy studentki uniwersytetu w Betlejem. Berlanty Azzam, pochodząca z Gazy, otrzymała w 2005 r. od władz wojskowych zezwolenie na przejazd z Gazy przez obszar izraelski do Zachodniego Brzegu. Zapisała się na katolicką uczelnię w Betlejem. Obecnie przetrzymywana jest w Sharon Detention Centre koło Netanii w Izraelu i grozi jej deportowanie do Gazy, gdyż izraelskie władze wojskowe zabraniają jej mieszkańcom studiować na terytoriach palestyńskich. Studentce pozostał już niecały rok do uzyskania dyplomu. Prowadzący betlejemski uniwersytet bracia szkolni zaapelowali o składanie protestów do władz izraelskich, by umożliwić Palestynce z Gazy ukończenie studiów.
Tak więc mimo częstych ostatnio rozmów watykańsko-izraelskich dotyczących porozumienia w sprawach podatkowych i majątkowych Kościoła napotyka on w Izraelu również inne problemy. Wciąż też nie wiadomo, kiedy rokowania nad wspomnianym porozumieniem zostaną sfinalizowane. Wspólna grupa robocza obradowała w dniach 28-29 października i ma się zebrać jeszcze raz w dniach 25-26 listopada, a na 10 grudnia zapowiedziano kolejne spotkanie plenarne obu delegacji.
ak/ asianews
Ziemia Święta: pomoc bożogrobców
◊ 50 mln dolarów w ciągu 10 lat – tyle zamierza przeznaczyć Rycerski Zakon Grobu Bożego na wsparcie chrześcijan w Ziemi Świętej. Oznajmił to wielki mistrz bożogrobców, kard. John Foley, podczas konferencji wygłoszonej w Waszyngtonie na zaproszenie Ekumenicznej Fundacji na rzecz Chrześcijan Ziemi Świętej (Holy Land Christian Ecumenical Foundation). Zakon, będący obecnie dobroczynnym stowarzyszeniem osób duchownych i świeckich, jest najważniejszym sponsorem patriarchatu łacińskiego Jerozolimy. Dzięki temu możliwa jest tam działalność wielu szkół i ośrodków zdrowia otwartych na ludzi różnych wyznań. Zdaniem kard. Foleya umacnia to podstawy pokoju w regionie, a jednocześnie pozwala wytrwać w świadectwie miejscowym wyznawcom Chrystusa.
Amerykański purpurat przypomniał też liczne trudności, których doświadczają chrześcijanie w Ziemi Świętej, jak brak zatrudnienia, problemy z dostępem do edukacji i ochrony zdrowia, czy wreszcie izolacja tych, którzy mieszkają za osławionym murem wzniesionym przez władze Izraela. Tę ostatnią sprawę wielki mistrz bożogrobców nazwał „tragiczną i poniżającą”. „Doceniam i szanuję troskę rządu izraelskiego o bezpieczeństwo – stwierdził kard. Foley. – Jednak wiele z podjętych obostrzeń w poważny sposób narusza prawa człowieka”.
tc/ zenit
Hawaje: dziękczynienie za kanonizację Ojca Damiana
◊ Tradycyjne polinezyjskie śpiewy i tańce towarzyszyły 1 listopada w katedrze w Honolulu na Hawajach Mszy dziękczynnej za kanonizacje o. Damiana de Veustera. W zakończeniu obchodów z okazji zaliczenia apostoła trędowatych w poczet świętych wzięło udział ponad 1200 wiernych. Większość z nich musiała śledzić liturgię na telebimach, bo w katedrze nie mieści się więcej jak pół tysiąca osób.
Podczas Eucharystii biskup Honolulu Clarence Silva podkreślił, że św. Damian czczony jest dziś na całym świecie za miłość do Chrystusa i bezinteresowne oddanie najbardziej opuszczonym. W tamtejszej katedrze w 1864 r., dwa miesiące po przybyciu na Hawaje, belgijski misjonarz otrzymał święcenia kapłańskie. Zmarł w 1889 r. na trąd, którym zaraził się przy opiece nad chorymi. Później, w 1936 r., jego ciało przewieziono z Hawajów do Lowanium w Belgii. Część relikwii – prawa ręka o. Damiana – powróciła na Hawaje po jego beatyfikacji przez Jana Pawła II w 1995 r. Inna relikwia – kość stopy – w ciągu ostatnich trzech tygodni, jakie upłynęły od kanonizacji, odbyła peregrynację po Hawajach, nawiedzając miejsca, w których święty pracował wśród trędowatych.
Katolicy stanowią tylko jedną piątą ponad milionowej ludności Hawajów. O. Damiana czczą tam jednak wszyscy. „Jest on dla każdego przykładem bezinteresownej służby” – powiedziała gubernator stanu Hawaje Linda Lingle, która jest żydówką. Po Mszy w katedrze w Honolulu odbyło się w słynnym pałacu królewskim Iolani nabożeństwo ekumeniczne z udziałem m.in. anglikanów i mormonów. Podczas niego bp Robert Fitzpatrick z Kościoła episkopalnego powiedział: „Św. Damian należy do nas wszystkich”. Również na tym nabożeństwie były relikwie kości apostoła trędowatych, które odtąd będą przechowywane w katedrze.
ak/ap
Wietnam: protest przeciw bezprawiu
◊ Wietnamski Kościół nadal protestuje przeciwko grabieży należących do niego dóbr. Tym razem przeciwko przerabianiu zabudowań klasztornych w park rozrywki wystąpił ordynariusz diecezji Vinh Long bp Nguyen Van Tan. Chodzi tu o ośrodek sióstr ze zgromadzenia św. Pawła z Chartres, które właśnie w Vinh Long prowadziły sierociniec. Bp Van Tan jest oburzony w szczególności profanacją obiektów, które przez lata były miejscem kultu i modlitwy. Pomimo pozorów zelżenia represji względem Kościoła, komunistyczne władze nadal kontynuują dawną politykę walki z religią – czytamy w liście biskupa do diecezjan. Nawiązując z kolei do uroczystości Wszystkich Świętych, wietnamski hierarcha przypomina los wielu katolickich cmentarzy, które również zostały zabrane Kościołowi i w większości wypadków przekształcone w parki.
kb/ icn, asianews
RPA: walka z AIDS i bezwzględność policji
◊ Władze RPA proszą Kościoły o pomoc w walce z epidemią AIDS. 21 października odbyło się spotkanie przedstawicieli rządu ze zwierzchnikami głównych wyznań chrześcijańskich. Południowoafrykański minister zdrowia Aaron Motsoaledi ujawnił, że epidemia nabrała przerażających rozmiarów i stała się prawdziwą plagą. W związku z tym rząd liczy na pomoc chrześcijan, również w opiece nad chorymi.
W spotkaniu uczestniczył m.in. komendant policji Bheki Cele. Wywiązała się z nim gwałtowana dyskusja w związku z bezwzględnym traktowaniem przestępców przez siły bezpieczeństwa. Media podały, że komendant polecił policjantom „strzelać tak, aby zabijać”. Odpowiadając na krytykę ze strony niektórych liderów religijnych, Bheki Cele powiedział, że policjanci nie mogą już ginąć z ręki bandytów. Policjant ma prawo chronić obywateli i siebie, a w tym celu może oddawać śmiertelne strzały – podkreślił. „Niczego nie będę odwoływał – powiedział oburzony komendant policji. – Musimy przywrócić pokój i bezpieczeństwo, a w naszym kraju sytuacja pod tym względem jest wyjątkowa i dlatego wymaga wyjątkowych kroków” – podkreślił szef policji w RPA.
kb/ sacbc
Rosja: Cerkiew przeciw karze śmierci
◊ W Rosji rozgorzała dyskusja na temat stosowania kary śmierci. W końcu roku we wszystkich podmiotach Federacji Rosyjskiej zaczną działać sądy przysięgłych. Do czasu ich wprowadzenia obowiązywało moratorium na orzekanie i wykonywanie tej kary. Sąd Najwyższy Federacji Rosyjskiej wystąpił ostatnio do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem o możliwość jej orzekania i wykonywania od stycznia 2010 r. Patriarchat moskiewski uważa, że państwo rosyjskie ma dość siły wewnętrznej, aby nie stosować kary śmierci.
Przewodniczący Wydziału ds. Kontaktów ze Społeczeństwem ks. Wsiewołod Czaplin powiedział: „O wiele lepiej jest nie stosować kary śmierci. Jeżeli społeczeństwo jest silne, może w inny sposób zabezpieczyć siebie od zła i może być miłosiernym wobec przestępców, nie odbierając im życia”. Powołując się na Pismo Święte protojerej Czaplin zauważył, że w Starym Testamencie zalecano stosowanie kary śmierci wobec określonych osób, Nowy Testament na ten temat milczy, ale praktyka chrześcijańska zawsze odwoływała się do miłosierdzia nawet wobec najgorszych grzeszników, dając im czas na nawrócenie. Ks. Czaplin podkreślił, że społeczeństwo rosyjskie posiada w sobie dostatecznie dużo siły wewnętrznej i nie ma potrzeby stosowania kary śmierci. Państwo powinni stosować metody obrony obywateli przed przestępcami, których skuteczność wykluczy poczucie bezkarności, a wprowadzi nieuchronność ukarania po złamaniu prawa.
W. Raiter, Moskwa
Ukraina: apel abp. Mokrzyckiego w sprawie epidemii nowej grypy
◊ Metropolita lwowski abp Mieczysław Mokrzycki wzywa o otoczenie modlitwą i pomocą chorych na grypę. Epidemia zabiła na Ukrainie już ok. 70 osób, a 185 tys. jest zarażonych. Obecnie najwięcej chorych znajduje się na terenie archidiecezji lwowskiej, zwłaszcza w obwodach tarnopolskim, lwowskim oraz iwano-frankowskim. Już są pierwsze ofiary na Wołyniu. W związku z epidemią i wprowadzonymi przez władze obostrzeniami sanitarnymi abp Mokrzycki odwołał tradycyjne nabożeństwa 1 i 2 listopada na lwowskich cmentarzach.
„Na Ukrainie dotknęło nas, można powiedzieć, nieszczęście – powiedział abp Mokrzycki. - Epidemia grypy dotknęła wielu, zarówno starszych, jak I młodszych, w tym także dzieci, kapłanów i sióstr. Wiele zachorowań objawia się wysoką gorączką i obustronnym zapaleniem płuc. Wszystkich zapraszam do modlitwy w intencji chorych, a także tych, którzy odeszli z tego świata. Zachęcam też do odmawiania suplikacji, by Pan Bóg powstrzymał tę epidemię, byśmy mogli znowu cieszyć się radością i pokojem życia. Wszystkich ludzi dobrej woli również proszę, aby przyszli nam z pomocą medyczną, by zapobiec dalszemu rozwijaniu się epidemii” – dodał łaciński metropolita Lwowa.
K. Czawaga, Lwów
Msza na terenie byłego obozu Auschwitz-Birkenau
◊ Na terenie byłego obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau sprawowano dziś Mszę św. w intencji zmarłych.
O. Piotr Cuber OFMConv. z Harmęż podkreśla, że modlitwa w tym miejscu ma głęboki sens. „Tam na prostym stole, który jest prowizorycznie przygotowany i spełnia rolę ołtarza, kapłani z okolicy przyjeżdżają, by odprawiać Mszę św. właśnie w intencji tych, którzy na terenie KL Auschwitz-Birkenau zginęli, oddali swoje życie. Powiem, że dla mnie było to niezwykłe przeżycie” – powiedział franciszkanin.
Msza św. została odprawiona przy Ścianie Straceń bloku 11. Uczestniczyli w niej wierni i kapłani dekanatu oświęcimskiego oraz rodziny byłych więźniów. We wspólnej modlitwie oddali oni hołd ofiarom pomordowanym w tym i we wszystkich obozach oraz łagrach.
R.Łączny, KAI
Warszawa: Msza w intencji zamordowanych mieszkańców Woli
◊ W intencji zamordowanych w pierwszych dniach Powstania Warszawskiego mieszkańców Woli sprawowana była w stolicy Msza w kościele św. Wojciecha. W homilii ks. Paweł Powierza podkreślił, że gdy dziś wspominamy tych, którzy walczyli o wolną Polskę, wspominamy nasze korzenie, historię i tożsamość.
„Kiedy modlimy się dzisiaj, to chcemy mieć z nimi łączność, chcemy mieć z nimi współudział, bo głęboko w to wierzymy, że ich ofiara nie poszła na marne, czego w wymiarze historycznym jesteśmy dziś świadkami, bo żyjemy w wolnej Polsce” – powiedział ks. Powierza.
Po Mszy św. nastąpiło procesyjne przejście na Miejsce Pamięci Narodowej przy ul. Górczewskiej 32. Tam w dniach od 5 do 12 sierpnia 1944 r. Niemcy zamordowali 12 tys. mężczyzn, kobiet i dzieci – mieszkańców Woli. Podczas uroczystości nastąpiło symboliczne odsłonięcie tablicy informującej o tym miejscu kaźni narodu polskiego.
R. Łączny, KAI
Modlitwa za zmarłych w jasnogórskiej krypcie
◊ Na Jasnej Górze szczególna modlitwa w intencji zmarłych trwa w podziemiach Kaplicy Matki Bożej, gdzie w niszach wykutych w skale pochowani są ojcowie i bracia paulini. Zabytkowe krypty otwierane są tylko raz w roku, właśnie w listopadzie.
Krypta należy do najstarszych miejsc w sanktuarium. Przez jej środek przebiega ściana, w której znajduje się 36 wnęk. To do nich na desce z kamieniem pod głową wkładano ciało zakonnika, a nisze zamurowywano. Po około stu latach wnęki opróżniano, a prochy wsypywano do specjalnych urn.
„Człowiek się pochyla w tej krypcie, nad tymi pokoleniami, nad ojcami i braćmi paulinami, którzy służyli ciągłości wiary” – powiedział o. Jan Golonka OSPPE.
Od drugiej połowy ubiegłego wieku ciała zmarłych jasnogórskich mnichów grzebane są na częstochowskim cmentarzu św. Rocha. Jasna Góra od początku pełniła funkcję nekropolii. Istnieje co najmniej osiem wejść do krypt: cztery w kaplicy i cztery w bazylice, ale z pewnością nie są to wszystkie miejsca pochówku. Tylko podczas tegorocznych prac konserwatorskich w prezbiterium tzw. dużego kościoła odkryto nową kryptę, a w niej cztery niezwykle rzadko spotykane w Polsce trumny, tzw. dłubanki.
Otwarte dla pielgrzymów krypty w podziemiach kaplicy Matki Bożej nawiedzać można do końca listopada.
I. Tyras, Jasna Góra
U źródeł soborowego przełomu 43
◊ Reforma liturgiczna Pawła VI – modlitwa za Żydów
Ważne miejsce w realizowaniu przez Pawła VI uchwał Soboru Watykańskiego II miała reforma liturgiczna. Wnoszenie modyfikacji do liturgii nie było w Kościele żadną nowością, by przypomnieć choćby rewizję jej tekstów dokonaną po Soborze Trydenckim. Prekursorem dzieła podjętego na tym polu przez Pawła VI był niewątpliwie Pius XII, który zresztą również w innych dziedzinach przygotował Sobór. To on wprowadził możliwość odprawiania Mszy wieczorem, skrócił post eucharystyczny, zreformował liturgię Triduum paschalnego, wprowadził do brewiarza nowy przekład Psalmów, oparty ściśle na tekście hebrajskim. Jan XXIII, jeszcze przed soborową Konstytucją o liturgii – bo przecież uchwalono ją dopiero po jego śmierci – wprowadził do Kanonu Mszy imię św. Józefa, a z wielkopiątkowej modlitwy za Żydów usunął zwroty pro perfidis Judaeis – „za wiarołomnych Żydów” – i judaicam perfidiam – „żydowską wiarołomność”.
Reforma liturgiczna Pawła VI była jedną z najszerzej zakrojonych w dziejach Kościoła. Pewne jej elementy wiążą się też z soborowym przełomem w relacjach katolicko-żydowskich. Zmiany objęły m.in. Triduum paschalne, kontynuując jego reformę zapoczątkowaną przez Piusa XII. Nowy kształt przybrała wielkopiątkowa modlitwa powszechna, i to nie tylko w tym, co dotyczy Żydów. Tak np. w jej wersji przedsoborowej modlono się:
„za heretyków i schizmatyków, ażeby Bóg i Pan nasz uwolnił ich od wszystkich błędów i przywrócić raczył do świętej Matki Kościoła Katolickiego i Apostolskiego. Wszechmocny, wiekuisty Boże, Ty wszystkich zbawiasz i nie chcesz, aby ktokolwiek zginął. Wejrzyj łaskawie na dusze zwiedzione sidłami szatana, aby odrzuciwszy wszelką złość uporczywej herezji opamiętały się serca błądzących i do jedności Twej prawdy powróciły”.
Odpowiednikiem tego tekstu w Mszale Pawła VI, wydanym po łacinie w 1970 r., jest modlitwa zatytułowana „O jedność chrześcijan”:
„Módlmy się za wszystkich braci wierzących w Chrystusa: niech nasz Bóg i Pan sprawi, aby dążyli do prawdy, niech ich zgromadzi i zachowa w swoim jednym Kościele. Wszechmogący, wieczny Boże, Ty gromadzisz rozproszonych, a zgromadzonych zachowujesz w jedności, wejrzyj łaskawie na wyznawców Twojego Syna i spraw, niech wszyscy, których uświęcił jeden chrzest, złączą się w prawdziwej wierze i bratniej miłości”.
W modlitwie za Żydów, „oczyszczonej” przez Jana XXIII ze zwrotów o ich wiarołomności, pozostały jeszcze inne drażliwe wyrażenia. Brzmiała ona:
„Módlmy się także za Żydów, aby Bóg i Pan nasz zdarł zasłonę z ich serc, iżby i oni poznali Jezusa Chrystusa Pana naszego. Wszechmocny, wiekuisty Boże, który Żydów od miłosierdzia Twego nie odrzucasz: wysłuchaj modły nasze za ten lud zaślepiony, aby wreszcie poznawszy światło prawdy, którym jest Chrystus, z ciemności swoich został wybawiony”.
W Mszale z 1970 r. miejsce tego tekstu zajęła następująca modlitwa:
„Módlmy się, za Żydów, do których przodków Pan Bóg wpierw przemawiał, aby pomógł im wzrastać w miłości ku Niemu i w wierności Jego przymierzu. Wszechmogący wieczny Boże, Ty dałeś swoje obietnice Abrahamowi i jego potomkom; wysłuchaj łaskawie prośby swojego Kościoła, aby naród pierwszego wybrania mógł osiągnąć pełnię odkupienia”.
Niestety w niektórych przekładach na języki współczesne łacińskie wyrażenie populus acquisitionis prioris – „lud pierwszego wybrania” – oddano błędnie: „który niegdyś był narodem wybranym”, co jest sprzeczne z tym, czego naucza z powołaniem się na św. Pawła (Rz 11, 28-29) Sobór Watykański II – mianowicie, że „Żydzi ze względu na swych praojców do tej pory pozostają umiłowanymi dla Boga, który nie żałuje swoich darów i wezwania”. Wspomniany błąd popełniono zarówno w pierwszym oficjalnym tłumaczeniu włoskim, jak i w polskim. Włosi jednak już w następnych wydaniach Mszału poprawili to zwrotem może nawet jeszcze piękniejszym, niż łaciński oryginał: il popolo primogenito della tua alleanza – „lud pierworodny Twojego przymierza”. Natomiast episkopat Polski w czerwcu br. (na 348. zebraniu plenarnym w Łomży) wprowadził do oficjalnego tłumaczenia liturgicznego tej modlitwy wyrażenie: „naród pierwszego wybrania”. Tak więc dopiero w Wielki Piątek przyszłego roku (2 kwietnia 2010 r.), 40 lat od wydania łacińskiego tekstu Mszału Pawła VI, polscy katolicy będą się modlili za Żydów w sposób całkowicie zgodny z brzmieniem oryginału.
Porównując obie wielkopiątkowe modlitwy za Żydów, przedsoborową i posoborową, trzeba przyznać, że mimo tak odmiennego tonu nie są one całkowicie ze sobą sprzeczne. Obie wykluczają odtrącenie Żydów przez Boga, bo i w pierwszej wyraźnie stwierdza się, że Bóg ich od swego miłosierdzia nie odrzucił. W tej, którą wprowadził Paweł VI, nie modlimy się wprawdzie wprost, by Żydzi poznali Chrystusa. Kończy się ona jednak prośbą, by osiągnęli oni „pełnię odkupienia”. Takie wyrażenie, użyte w jakimkolwiek chrześcijańskim tekście, tym bardziej w liturgii Triduum paschalnego, jest chyba jednoznaczne: chodzi o odkupienie doprowadzone do pełni przez śmierć i zmartwychwstanie Pana Jezusa.
Dodajmy, że reforma liturgiczna z 1970 r. bynajmniej nie wykluczała modlitwy o to, by Żydzi poznali Chrystusa i Jego Dobrą Nowinę. Przykłady tego spotykamy w „Liturgii godzin”. 31 grudnia w jutrzni Kościół zaleca księżom, zakonnikom i wszystkim innym ją odmawiającym, by prosili:
„Chryste, Ty jesteś Bogiem i człowiekiem, Tyś Panem Dawida i jego potomkiem, Ty wypełniłeś zapowiedzi proroków: niech Izrael uzna w Tobie obiecanego Mesjasza”.
A 2 stycznia tenże zreformowany przez Pawła VI brewiarz proponuje w jutrzni prośbę:
„Chryste, Ciebie wysławiali aniołowie, pasterze głosili Twoje narodzenie, Symeon i Anna Cię wielbili: prosimy Cię, niech naród wybrany przyjmie Twoją Ewangelię”.
A. Kowalski
Dziennik 2.11.2009 - wersja dźwiękowa
◊ Słuchaj: 
Magazyn w poniedziałek
◊ W dzisiejszym programie zaprezentujemy papieskie intencje modlitewne na listopad oraz najnowszy numer Posłańca Serca Jezusowego. Nadamy też audycję Aleksandra Kowlaskiego o dialogu chrześcijańsko-żydowskim. Tym razem będzie mowa o modlitwach za Żydów w zreformowanej liturgii. Program zaczynamy od aktualności watykańskich.
Słuchaj:
Biuletyn Radia Watykańskiego jest rozsyłany gratis na adresy abonentów. Jak dokonać prenumeraty lub jak z niej zrezygnować informujemy na stronie www.radiovaticana.org/polski
© Radio Watykańskie 2009 - wszelkie prawa zastrzeżone