 |  |
04/11/2009
Audiencja ogólna: katecheza o wierze i rozumie w teologii
◊ Dyskusja teologiczna może być pożyteczna, o ile nie wystawia na szwank wiary prostych ludzi. Mówił o tym Benedykt XVI podczas audiencji ogólnej. Podstawą środowej katechezy, którą streszczono także po polsku, była historyczna dyskusja dwóch słynnych myślicieli średniowiecza: Bernarda z Clairvaux i Abelarda. XII-wieczni teologowie prowadzili ze sobą spór o to, czym jest teologia. Obaj byli zgodni, że wiara wymaga zrozumienia. Jednak Bernard akcentował wiarę, podczas gdy Abelard kładł nacisk na rozumowe poznanie. Bernard uważał, że wiara sama w sobie zawiera pewność, opartą na Piśmie Świętym i nauczaniu Ojców Kościoła, a w razie wątpliwości przychodzi z pomocą Magisterium Kościoła. Abelard usiłował poddawać prawdy wiary krytycznemu osądowi rozumu, co mogło prowadzić do ich relatywizacji i budzenia wątpliwości. Obaj uczeni przyczynili się wydatnie do rozwoju teologii scholastycznej, a ich dyskusja jest przykładem zaangażowania w szukanie prawdy, które prowadzi do głębszego poznania Boga i wewnętrznego zjednoczenia z Nim.
Ojciec Święty zwrócił uwagę, że i dziś nie brakuje w kulturze subiektywistycznych nurtów poddających w wątpliwość zasady, zwłaszcza etyczne. Stąd zdrowa dyskusja teologiczna powinna zawsze brać pod uwagę Magisterium Kościoła. Jeśli w chrześcijańskiej refleksji zabraknie równowagi między tym co objawione, a tym co sugeruje interpretacja filozoficzna, teologia może zejść na manowce – stwierdził Papież.
tc/ rv
Audiencja ogólna: Benedykt XVI o imieninach Jana Pawła II
◊ Pozdrawiając Polaków Benedykt XVI przypomniał o przypadających dziś imieninach Jana Pawła II. Słuchaj papieskich słów po polsku: 
„Witam polskich pielgrzymów. W dniu św. Karola Boromeusza wspominamy mojego poprzednika, Sługę Bożego Jana Pawła II. Niech przykład jego życia i nauczanie umacniają nas w wierze i inspirują na drodze do świętości. Niech Bóg wam błogosławi!”.
Na imieniny Jana Pawła II do Rzymu przybył m.in. dziecięcy zespół Promyczki Dobra z Nowego Sącza. „W 10. rocznicę pobytu Jana Pawła II na Sądecczyźnie Promyczki Dobra przypielgrzymowały do Rzymu, aby podziękować za to wspaniałe wydarzenie i za przesłanie: «Uczyńcie trzecie tysiąclecie erą ludzi świętych» – powiedział opiekun zespołu, ks. Andrzej Mułka. – Przywieźliśmy ze sobą serię filmów o świętych dla dzieci”. Kapłan poinformował, że są to włoskie filmy, które Wydawnictwo Promyczek przygotowało w polskiej wersji językowej. Prezentują dzieciom postacie 60 najbardziej popularnych świętych Kościoła katolickiego. „Liczymy na to, że dzieci, a także katecheci chętnie będą sięgać do tych filmów – dodał opiekun zespołu. – Promyczki Dobra dziękują również za to, że przez pięć lat mogliśmy śpiewać Janowi Pawłowi II właśnie 4 listopada, w dniu jego imienin. Na ostatnich imieninach pojawiła się specjalnie napisana na tę okazję piosenka «Hej Baco». Dzisiaj również zaśpiewamy ją Janowi Pawłowi II, modląc się o jego kanonizacje” – dodał ks. Mułka.
Zwracając się na zakończenie audiencji ogólnej do Włochów Papież pozdrowił m.in. przedstawicieli ruchu „Ragazzi in cielo”, czyli „Dzieci w niebie”. Skupia on osoby, które straciły przedwcześnie swoich bliskich, zwłaszcza rodziców dzieci zmarłych w wyniku chorób czy wypadków. Benedykt XVI zachęcił ich, by ożywiali w sobie nadzieję życia wiecznego zbudowanego na śmierci i zmartwychwstaniu Chrystusa.
tc/ rv
ONZ: abp Migliore o potrzebie dialogu palestyńsko-izraelskiego oraz o nastawieniu międzynarodowej polityki energetycznej na potrzeby ubogich
◊ Trwałe rozwiązanie konfliktu na Bliskim Wschodzie musi uwzględnić status Jerozolimy jako miasta świętego. Abp Celestino Migliore zwrócił na to uwagę 3 listopada na obradach ONZ o Agencji Narodów Zjednoczonych dla Pomocy Uchodźcom Palestyńskim na Bliskim Wschodzie (UNRWA). Podobnie jak działająca równolegle z nią aż do tej pory Misja Papieska dla Palestyny, powstała ona 60 lat temu jako instytucja doraźna – do czasu sprawiedliwego rozwiązania problemu uchodźców palestyńskich. Sam fakt jej istnienia od 1949 r. do dziś wskazuje, że sytuacja nie uległa poprawie – stwierdził stały obserwator Stolicy Apostolskiej przy Organizacji Narodów Zjednoczonych. Nawiązał on do licznych incydentów przemocy i utrudnień w swobodnym przemieszczaniu się, powodowanych przez tzw. «mur bezpieczeństwa». W tym kontekście Stolica Apostolska ponawia poparcie dla międzynarodowego zagwarantowania wolności religijnej mieszkańcom Jerozolimy, jak też swobodnego dostępu do miejsc świętych wiernym wszystkich religii i narodowości. Abp Migliore przypomniał, że obecna tragiczna sytuacja dotyczy milionów ludzi. Kluczowego dla pokoju na całym Bliskim Wschodzie konfliktu izraelsko-palestyńskiego nie udaje się zaangażowanym stronom rozwiązać. Wspólnota międzynarodowa winna stale zabiegać o ich zbliżenie i dialog.
3 listopada Watykański przedstawiciel zabrał również głos w oenzetowskiej debacie o promowaniu nowych i odnawialnych źródeł energii. Zaapelował o międzynarodową strategię energetyczną, zapewniającą też ochronę zdrowia i środowiska. Postępy na tym polu mają ogromną wagę dla walki z ubóstwem. Wprowadzanie nowych technologii, nastawionych na oszczędność energii, wiąże się ze znacznymi wydatkami w fazie początkowej. Istotne jest, by zapewnić dostęp do nowych i odnawialnych źródeł energii również uboższej części ludzkości – wskazał abp Migliore na forum ONZ.
ak/ rv
Ameryka Łacińska: nowa diecezja w Ekwadorze; Polak ordynariuszem w Brazylii
◊ Decyzją Ojca Świętego w Ekwadorze powstała nowa diecezja – San Jacinto de Yaguachi. Wydzielono ją z terytorium archidiecezji Guayaquil w południowo-zachodniej części kraju. Nowa diecezja ma powierzchnię nieco ponad 6 tys. km². Spośród 715 tys. mieszkańców tego terenu większość (618 tys.) stanowią katolicy. Istnieją tam 42 parafie, w których pracuje 40 księży diecezjalnych i 9 zakonnych oraz 3 diakonów stałych. Pierwszym ordynariuszem San Jacinto de Yaguachi został mianowany dotychczasowy biskup pomocniczy w Guayaquil, Aníbal Nieto Guerra OCD.
Natomiast w Brazylii polski misjonarz został ordynariuszem. 62-letni bp Romuald Kujawski był od roku koadiutorem diecezji Porto Nacional. Obecnie Papież przyjął rezygnację złożoną ze względu na wiek przez dotychczasowego ordynariusza tej diecezji, bp. Geralda Vieirę Gusmão. Tym samym bp Kujawski został jego następcą.
tc/ rv
Chiny: skandal w Kościele katakumbowym
◊ Pogłębia się dramat Kościoła katakumbowego w Chinach. W ostatnich tygodniach podziemnych katolików zaszokowała wiadomość o przystąpieniu do Kościoła patriotycznego jednego z najbardziej znaczących pasterzy z podziemia bp. Francisa An Shuxina, koadiutora diecezji Baoding. W kręgach katakumbowych pojawiły się przypuszczenia, że decyzja ta jest elementem dyplomatycznej taktyki Watykanu, dążącego do nawiązania dialogu z Pekinem i pojednania Kościoła podziemnego z oficjalnym. Stolica Apostolska stanowczo zaprzeczyła tym doniesieniom.
Jak podaje agencja AsiaNews, w chińskim Kościele katakumbowym narasta konsternacja, a także rozgoryczenie z powodu nowej Ostpolitik Watykanu. Prześladowani przez reżim katolicy mają wrażenie, że zostali zapomniani przez Stolicę Apostolską, która od lat nie mianuje dla nich nowych biskupów ani nie upomina się o los uwięzionych, mając nadzieję na nawiązanie relacji z komunistami. Próba obłaskawienia Pekinu nie przynosi jednak żadnych rezultatów, zauważa AsiaNews. W ciągu ostatnich dwóch lat nie udało się nawet wynegocjować ani jednej nominacji biskupiej dla Kościoła oficjalnego.
kb/ asianews
Apel Prezydium Konferencji Episkopatu Polski na Dzień Solidarności z Kościołem Prześladowanym
◊ W związku ze zbliżającym się w Kościele w Polsce Dniem Solidarności z Kościołem Prześladowanym Prezydium Konferencji Episkopatu Polski wystosowało specjalny apel. Biskupi wzywają w nim, by otoczyć serdecznym współczuciem chrześcijan prześladowanych za wiarę na całym świecie.
Odczytując przesłanie sekretarz generalny Konferencji Episkopatu Polski zwrócił uwagę, że w tym roku kierujemy wyrazy solidarności szczególnie do naszych sióstr i braci w wierze z indyjskiego stanu Orisa. „W ostatnich miesiącach męczeńską śmierć poniosło tam dwieście osób, w tym księża i siostry zakonne – powiedział bp Stanisław Budzik. – 25 tys. chrześcijan dźwiga tam dramat uchodźstwa, braku dachu nad głową, boleśnie odczuwając różne formy dyskryminacji, będącej źródłem cierpień duchowych i fizycznych. Nie zapominajmy też o prześladowanych Kościołach w Sudanie i Wietnamie.”
Dzień Solidarności z Kościołem Prześladowanym będzie po raz pierwszy obchodzony w Polsce w najbliższą niedzielę, 8 listopada.
R. Łączny, KAI
Tarnów: list bp. Skworca o poronieniach
◊ Do szpitali diecezji tarnowskiej trafił list biskupa Wiktora Skworca w sprawie poronień. Ordynariusz apeluje w nim do pracowników i dyrekcji szpitali o wyjątkową wrażliwość i uszanowanie rodzicielskich uczuć.
„Motyw, dla którego ksiądz biskup wystosował list jest bardzo prosty – poinformował rzecznik ordynariusza tarnowskiego. – Po prostu docierały do niego głosy z diecezji o pewnych problemach, na jakie napotykają rodzice, kiedy chcą uzyskać obumarły płód w celu zorganizowania pogrzebu. Niektórzy napotykają pewną bezduszność i niezrozumienie” – powiedział ks. Jerzy Zoń.
W ostatnich dniach tarnowska kuria wysłała do proboszczów również informację dotyczącą pogrzebu dzieci zmarłych w wyniku poronień i wczesnych porodów.
R. Łączny, KAI
Kraków: Dni Jana Pawła II
◊ Sesja naukowa, dyskusje panelowe, warsztaty, koncerty i konkurs literacki – to główne punkty rozpoczynających się 4 listopada w Krakowie Dni Jana Pawła II. Jest to wspólna inicjatywa wyższych uczelni z Krakowa i Małopolski. Czwartej edycji imprezy, która w tym roku przebiega pod hasłem „Wiara i Nauka”, patronuje Uniwersytet Jagielloński.
Tegoroczne Dni Jana Pawła II poświęcone są skomplikowanym relacjom między wiarą a nauką i dyskusji, czy „są to sprawy, których nie da się połączyć, jak twierdzą niektórzy, czy też połączenie tych dwóch sposobów patrzenia na świat jest konieczne”. Jak przypomina rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, prof. Karol Musioł, to Jan Paweł II „uruchomił” ten sposób myślenia, że tu nie ma żadnych sprzeczności. „Ludzie wierzący nie powinni bać się nauki, a ludzie nauki nie powinni bać się wiary, bo to są dwa sposoby myślenia i działania, które się uzupełniają” – dodał prof. Musioł.
Trudnego tematu nie przestraszyli się studenci z całej Polski. Na organizowany w ramach imprezy konkurs poświęcony temu zagadnieniu, napłynęła rekordowa ilość prac o wysokim poziomie merytorycznym. „Najważniejsze, że jest to spojrzenie młodych ludzi, którzy wychowali się już w innych warunkach niż na przykład moje pokolenie” – ocenia rektor UJ. Ogłoszenie wyników konkursu i uroczyste zakończenie tegorocznej edycji Dni Jana Pawła II odbędzie się 5 listopada wieczorem w katedrze na Wawelu.
Honorowy patronat nad Dniami Jana Pawła II sprawują kardynałowie Stanisław Dziwisz i Franciszek Macharski, prezydent Krakowa, wojewoda małopolski i marszałek województwa małopolskiego.
M. Dobrzyniak, Kraków
Włochy: polemika wokół wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka
◊ We Włoszech nie słabnie oburzenie decyzją Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, uznającego obecność krzyży w szkołach publicznych za naruszenie demokracji. Wyrok unijnego sądu potępiła jednomyślnie niemal cała scena polityczna z wyjątkiem komunistycznych ekstremistów. Senator Daniele Bosone z lewicowej Partii Demokratycznej nazwał go aktem negacjonizmu. Trzeba zakazać negowania chrześcijańskich korzeni Europy – podkreślił. Z kolei europarlamentarzyści z tej samej opozycyjnej partii przypominają, że europejscy sędziowie godzą we włoską konstytucję, która przewiduje obecność krzyży w miejscach publicznych.
Jeszcze bardziej radykalnie występują w tej sprawie politycy z prawicy. Mario Mauro, szef europarlamentarzystów z centroprawicowej partii Lud Wolności stwierdził, że europejscy sędziowie zachowują się jak najgorsze reżimy totalitarne. W istocie, we Włoszech po raz ostatni zdejmowano krzyże na polecenie nazistów. Wyrok trybunału krytykuje też eurosceptyczna Liga Północna, po raz kolejny oburzona arogancją unijnych urzędników. Jeden z liderów tej partii, Matteo Salvini, udał się dziś do Brukseli z 27 krzyżami, które przekaże unijnym komisarzom. „Nasza historia i nasze tradycje – stwierdził – nie są na sprzedaż”.
Zdziwienie i rozgoryczenie z powodu wyroku trybunału w Strasburgu wyraził także rzecznik prasowy Stolicy Apostolskiej ks. Federico Lombardi SJ. „Krzyż był zawsze znakiem miłości danej przez Boga, jedności i otwarcia na całą ludzkość – stwierdził włoskie jezuita. – Jest nam przykro, że traktuje się go jako znak podziału, wyobcowania, ograniczenia wolności. Bo krzyż tym nie jest. I nie tak odbierają go Włosi. Religia wnosi cenny wkład w rozwój moralny i duchowy. Stanowi też istotny element naszej cywilizacji. Usuwanie jej z wychowania młodzieży jest błędne i krótkowzroczne. Decyzja Trybunału nie przekonuje też do idei europejskiej, którą my włoscy katolicy od samego początku zdecydowanie popieraliśmy. Można odnieść wrażenie, że dąży się do zakwestionowania roli chrześcijaństwa w kształtowaniu tożsamości europejskiej, która była i nadal pozostaje bardzo istotna”.
W podobnym tonie zareagował również włoski episkopat. W wydanym wczoraj oświadczeniu biskupi napisali, że sędziowie kierowali się względami ideologicznymi. Decyzja trybunału nie jest wyrazem świeckości, lecz jej degeneracji w postaci laicyzmu. Dąży do oddzielenia tożsamości narodowej od jej duchowych i kulturowych źródeł – czytamy w oświadczeniu Episkopatu Włoch.
Z kolei ks. Aldo Giordano, stały obserwator Stolicy Apostolskiej przy Radzie Europy zauważył, że ideologiczny wyrok trybunału w Strasburgu jest sprzeczny z oczekiwaniami większości obywateli. „Wydaje mi się, że Europa wystawia na szwank samą ideę europejskości, naraża na utratę kontaktu ze zwykłymi ludźmi – stwierdził watykański dyplomata. – Ten wyrok, według mnie, jest potwierdzeniem tej linii. Zamiast Europy, która stoi w służbie człowieka, narodów, ich tożsamości, a zatem potrafi nabierać tożsamości i wprzęgać ją do wspólnoty, mamy do czynienia z lękiem przed tożsamością, tradycjami. A zatem wydaje się, że tworzymy pustkę. Sądzę, że wyrok stosuje pojęcie laickości w znaczeniu wykluczającym. Od takiego rozumienia laickości odchodzi się w różnych krajach Europy, nawet, jeśli wcześniej było tam obecne. Dziwne jest więc, że teraz do niego wracamy. Laickość taka jest niebezpieczną pustką, która nie przekonuje. Tymczasem potrzebujemy laickości otwartej na każdy pozytywny wkład na rzecz społeczności, człowieka, tak aby stawić czoła największym problemom ludzkości”.
Wyrok Trybunału Praw Człowieka skrytykował też sekretarz generalny Komisji Episkopatów Wspólnoty Europejskiej COMECE ks. Piotr Mazurkiewicz. W jego przekonaniu sędziowie zamiast bronić wolności do religii forsują wolność od religii, czyli dążą do ateizacji przestrzeni publicznej. Gdybyśmy mieli być konsekwentni, to nie tylko należałoby usunąć krzyże z klas szkolnych, ale i kościoły, budynki sakralne, pomniki i inne przedmioty świadczące o dziedzictwie historycznym danego państwa czy narodu – zaznaczył sekretarz generalny COMECE.
kb/ rv, agi, ansa, kai
Różaniec, Sygnały Troski, Anioł Stróż – listopadowe czasopisma Wydawnictwa Sióstr Loretanek
◊ Listopad to miesiąc szczególnej refleksji. Odwiedzamy rodzinne groby, wspominamy naszych zmarłych i sami zastanawiamy się nad tym, co nas czeka po śmierci. W najnowszym numerze „Różańca” podejmujemy próbę spojrzenia z różnej perspektywy na problem śmierci, przemijania, żałoby, by pokazać, że mają one swoją drugą stronę: zmartwychwstanie i bycie w wieczności z Bogiem.
W rozmowie z ks. prał. ppłk. Markiem Kwiecińskim, kapelanem Centralnego Szpitala Klinicznego Ministerstwa Obrony Narodowej w Warszawie, poruszamy trudne i bardzo osobiste sprawy: lęku przed śmiercią i ostatnich chwil życia człowieka, oraz – co najważniejsze – przekonujemy się, jak cenna jest wówczas obecność kapłana i możliwość skorzystania z sakramentów świętych.
W temacie numeru podajemy także przykłady pomocy duchowych, praktyk religijnych, które – jeśli wypełniane są z miłością i intencją zbliżenia się do Chrystusa – przynoszą spełnienie Bożych obietnic, dotyczących jakże istotnego momentu odejścia z tego świata. Należą do nich m.in. pierwsze piątki miesiąca, modlitwa różańcowa oraz Koronka do Miłosierdzia Bożego.
Zachęcamy również do lektury tekstu Małgorzaty Stachery pt. Kierunek: niebo. Autorka, poprzez nawiązanie do osobistego doświadczenia śmierci w rodzinie, a także licznych świadectw świętych na temat życia wiecznego, zachęca Czytelnika do rzetelnej i szczerej refleksji nad tym, dokąd zmierza – czy rzeczywiście do nieba.
Sprawą niezwykle istotną jest także nasza postawa wobec śmierci. Jak zachować się wobec osoby w żałobie? Jak właściwie przeżyć czas żałoby? Na te i inne pytania odpowiada ks. Andrzej Adamski w artykule pt. Żywi wobec śmierci.
W najnowszym numerze miesięcznika nie mogło zabraknąć świadectw. „Śmierć Marysi była dla jej męża przyczyną ogromnego bólu, z którego potrafił wyprowadzić dobro nie tylko dla siebie – z grupą przyjaciół i znajomych utworzył wspólnotę modlitewną. To już dziesiąty rok jej istnienia” – czytamy we wspomnieniu Igora.
Ponadto w „Różańcu”, jak zwykle, konferencja formacyjna, rozważanie na pierwszą sobotę miesiąca, rozważania różańcowe oraz komentarze do Ewangelii na każdy dzień listopada.
Rodziców, dziadków, wychowawców zachęcamy także do lektury „Sygnałów Troski”, którego temat numeru brzmi: „Pamięć i tożsamość”. „Człowiek, zwłaszcza dojrzewający, musi mieć swoją opowieść, ale nie tylko o sobie samym, co o tych, których dziedzictwo w sobie nosi, a których może być dumny, przed którymi może się wstydzić, a których nie może się zaprzeć. Dlaczego? Bo nie pamiętając, skąd pochodzi, kim jest, nie wie też, dokąd ma iść i kim ma być” – czytamy w słowie wstępnym pisma. W tym temacie polecamy szczególnie opowiadanie Krystyny Sztramskiej „Gdyby tak dziś”, w którym autorka pochyla się nam historią kilkunastoletniego Dawida, który przez moment poczuł, że jest wojna i że w wyniku strzału traci bliską mu osobę...
W artykule br. Tadeusza Rucińskiego przekonujemy się, jak wielką rolę
w przyswajaniu wiedzy historycznej pełnią legendy – miejsc, bohaterów i dziejów, jeśli – jak zauważa autor za historykiem Adamem Próchniakiem – „legenda jest z historią w zgodzie”.
Innym ważnym aspektem tematu numeru jest troska o kulturę. „Wojna o pamięć i tożsamość to wojna o kulturę. Ona już trwa, a przegrany zapłaci bardzo wysoką cenę” – czytamy w tekście ks. Andrzeja Adamskiego. Autor zachęca do walki o jej miejsce w narodzie oraz do zaangażowania w tworzenie kultury wysokiej. Tożsamość historyczna człowieka wiąże się ściśle z jego człowieczeństwem. Stąd też w tym temacie polecamy szczególnie artykuł ks. Marka Dziewieckiego oraz ks. Zbigniewa Sobolewskiego. Pierwszy z autorów próbuje przybliżyć odpowiedź na pytanie fundamentalne: „Kim jestem, ja człowiek?”, drugi natomiast snuje refleksję na temat charakteru i osobowości człowieka – co to znaczy „mieć charakter” oraz jak kształtować w sobie silną osobowość. Z tym zagadnieniem ściśle wiąże się temat świętości i dlatego w najnowszych „Sygnałach Troski” odnajdziemy także artykuły o świętości. Dla czytelników przygotowaliśmy także prezent – płytę CD, a na niej audycje, nawiązujące do tematu numeru oraz sylwetki duchowe świętych: m.in. bł. Celiny Borzęckiej, św. Edyty Stein, bł. Matki Teresy z Kalkuty, św. Maksymiliana Marii Kolbego.
Na miesiąc listopad przygotowaliśmy ciekawy temat dla najmłodszych w „Aniele Stróżu”. W tym miesiącu pochylamy się nad kolejnym przykazaniem Bożym – „Nie mów fałszywego świadectwa przeciw bliźniemu swemu”. W opowiadaniu Anny Moszyńskiej pt. Fałszywy świadek dowiadujemy się, jak wiele szkód może przynieść zatajenie ważnej informacji. Dobrym uzupełnieniem tego wątku jest wywiad z ks. Tomaszem Kamolą, wikariuszem parafii św. Wita w Karczewie. Padają w nim odpowiedzi na ważne pytania: o szkodliwość grzechów języka, o zwalczanie w sobie skłonności do plotkowania, oszczerstwa i obmowy. Dla dzieci mamy także prezent – płytę CD z audycjami i piosenkami dla dzieci.
Wszystkich – dorosłych i dzieci – zachęcamy do lektury pism! Można je nabyć w sklepach sieci EMPiK, księgarniach katolickich. Prenumeratę można zamawiać w Wydawnictwie Sióstr Loretanek: Warszawa, ul. Żeligowskiego 16/20; tel. (22) 673 58 39; e-mail: prenumerata@loretanki.pl; www.loretanki.pl
s. Maria, loretanka
Dziennik 4.11.2009 - wersja dźwiękowa
◊ Słuchaj:
Magazyn w środę
◊ W programie: relacja z audiencji ogólnej oraz komentarze po skandalicznym wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie krzyży. W związku z obchodzonym przez franciszkanów rokiem jubileuszowym rozpoczynamy cykl audycji Rafała Łącznego. Posłuchaj:
Biuletyn Radia Watykańskiego jest rozsyłany gratis na adresy abonentów. Jak dokonać prenumeraty lub jak z niej zrezygnować informujemy na stronie www.radiovaticana.org/polski
© Radio Watykańskie 2009 - wszelkie prawa zastrzeżone