 |  |
05/10/2009
Benedykt XVI o odczytywaniu w duchowym kluczu problemów Afryki
◊ Do poszukiwania prawdziwych i najgłębszych przyczyn problemów nękających dziś Afrykę wezwał ojców synodalnych Benedykt XVI na rozpoczęcie pierwszej kongregacji generalnej Synodu. 5 października rano Ojciec Święty wygłosił medytację nad hymnem do Ducha Świętego z modlitwy brewiarzowej, która poprzedziła obrady. „Rozpoczęliśmy Synod od modlitwy do Ducha Świętego – powiedział – bo wiemy, że sami nie potrafimy uczynić tego, co trzeba dziś zrobić dla Kościoła i świata”. Papież podkreślił, że ojcowie synodalni potrzebują światła Ducha Świętego, aby w Bożej perspektywie rozważać tematykę obrad.
„Powinniśmy o tym pamiętać w naszych rozważaniach dotyczących pojednania, sprawiedliwości i pokoju. Ważne są analizy empiryczne, by poznać realia tego świata – powiedział Benedykt XVI. – Jednakże wszystkie te analizy horyzontalne, bardzo dokładne i kompetentne, nie wystarczą, nie ukażą prawdziwych problemów świata, jeśli nie spojrzymy na wszystko w Bożym świetle, jeśli nie zobaczymy, że rzeczy tego świata nie funkcjonują dobrze, ponieważ relacja z Bogiem nie jest taka, jak powinna, jeśli nie odkryjemy, że u podstaw wszystkich niesprawiedliwości, wszelkiego zepsucia leży nieprawe serce, zamknięcie na Boga, wypaczenie tej podstawowej relacji, na której opierają się wszystkie pozostałe. (...) Jeśli ta relacja nie zostanie naprawiona, jeśli nie stanie się taka jak Bóg chce, nie da się naprawić całej reszty, ponieważ wciąż na nowo będą się odradzać ludzkie wady, które niszczą życie społeczne i pokój w świecie” – mówił Ojciec Święty.
Papież podkreślił też darmowość darów Ducha Świętego. Nauka i technika wymagają wielkich inwestycji – zauważył. – A Bóg daje się darmo. To, co w życiu najważniejsze – Boga, miłość, prawdę – otrzymujemy darmo. I o tym często powinniśmy medytować, że nie potrzeba wielkich środków materialnych ani też intelektualnych, by być blisko Boga. Bóg jest we mnie: w moim sercu i na moich ustach – powiedział Benedykt XVI. Mówiąc z kolei o chrześcijańskiej miłości, podkreślił jej powszechność. To ona pozwala nam wyjść poza ograniczenia etniczne czy plemienne.
kb/ rv
Synod dla Afryki o kościelnej misji pojednania na Czarnym Lądzie
◊ Panoramiczne spojrzenie na przygotowania do obecnego zgromadzenia synodalnego i sposób prowadzenia obrad przedstawił jego uczestnikom sekretarz generalny Synodu Biskupów. Abp Nikola Eterović zwrócił uwagę na ogromny dynamizm ewangelizacji Afryki. W ciągu ostatnich 30 lat nastąpił trzykrotny wzrost liczby katolików na tym kontynencie, od ok. 55 mln w 1978 r., na początku pontyfikatu Jana Pawła II, do 164.925 tys. Obecnie stanowią oni 17,5 proc. z liczącej 943,7 mln mieszkańców Czarnego Lądu. Przewyższa to już trochę, o 0,2 proc., stosunek procentowy katolików do ludności całego świata. Przez ostatnich 15 lat, jakie upłynęły od pierwszego Zgromadzenia Specjalnego Synodu Biskupów dla Afryki, Kościół rozwijał się tam bardzo dynamicznie. Najwyższy rozwój odnotowano, gdy chodzi o liczbę księży, których liczba wzrosła w tym czasie o 49 proc., do ok. 35 tys., oraz misjonarzy świeckich, która zwiększyła się dwukrotnie – do 3.590.
Sekretarz generalny Synodu przypomniał, że w ciągu ostatnich 15 lat ponad pół tysiąca ludzi zaangażowanych na tym kontynencie duszpastersko, tak księży, jak osób zakonnych i świeckich, oddało życie. Zwrócił też uwagę na ogromny wkład charytatywny Kościoła na tych terenach.
Omawiając metodę prac obecnego Synodu, abp Eterović zapowiedział, że w ciągu tych trzech tygodni odbędzie się 20 kongregacji generalnych i dziewięć sesji z podziałem na małe grupy językowe. Wystąpienia będą trwać do pięciu minut, by móc wysłuchać jak najwięcej uczestników. Po kongregacjach popołudniowych będzie godzina przewidziana na wolne głosy. Językami dyskusji są angielski, francuski, portugalski i włoski. Wśród bratnich delegatów z innych Kościołów i wspólnot kościelnych jutro obecny będzie na obradach patriarcha etiopski Abuna Paulos.
Wprowadzenie w tematykę obrad synodalnych stanowi relacja przed dyskusją. Przedstawił ją relator generalny obecnego Synodu, kard. Peter Kodwo Appiah Turkson, arcybiskup Cape Coast w Ghanie. Obszerny, liczący 21 stron tekst dzieli się na trzy części. W części zatytułowanej „Od pierwszego do drugiego zgromadzenia specjalnego dla Afryki” relator wskazał na nowości w afrykańskim Kościele i społeczeństwie przez ostatnich 15 lat. Pierwszy Synod dla Afryki w 1994 r. poświęcony został ewangelizacji. Od tego czasu afrykański Kościół rozrósł się i pogłębił refleksję nad swą misją. Równocześnie w kontekście coraz bardziej zglobalizowanego świata nabrały nowych wymiarów liczne problemy społeczne, gospodarcze i polityczne.
Tematem obecnego zgromadzenia specjalnego Synodu jest „Kościół w Afryce w służbie pojednania, sprawiedliwości i pokoju”. Nawiązuje do niego druga część relacji przed dyskusją synodalną. Ukazuje przejście od ewangelizacji i Kościoła jako rodziny Bożej, na czym skupiono się na pierwszym Synodzie afrykańskim i przy wprowadzaniu go w życie, do aktualnej misji, jaką mają katolicy na rozdartym konfliktami kontynencie. Sposobu, w jaki należy ją pełnić, dotyczy trzecia część relacji przed dyskusją. Kard. Turkson wskazał w niej, jak wychodząc od świadectwa dawanego Chrystusowi chrześcijanie mają stawać się „solą ziemi” i „światłem świata”.
ak/ rv
Pax Romana: warsztaty afrykańskich intelektualistów przed Synodem
◊ Ściślejsza współpraca z organizacjami świeckimi, dostęp do edukacji katolickiej, promocja praw afrykańskiej kobiety – to niektóre z propozycji afrykańskich intelektualistów, którzy wystosowali list do ojców synodalnych. Warsztaty zorganizowane przez włoską organizację Pax Romana odbyły się w Rzymie w dniach 29 września – 2 października i zgromadziły przedstawicieli ruchów katolickich z tego kontynentu.
Wyżywienie, sprawiedliwość społeczna, polityka, edukacja, równość kobiety i mężczyzny oraz globalizacja to tematy, wokół których koncentrowała się dyskusja. Uczestnicy warsztatów opracowali szereg propozycji, które są konkretnymi rozwiązaniami. „Kościół powinien jeszcze bardziej zaangażować się w obronę i promocję rodzinnego modelu rolnictwa, wspierając jego produktywność, a przeciwstawiając się przemysłowej eksploatacji ziemi – czytamy w dokumencie końcowym. – Tylko wzrost wydajności małych gospodarstw pomoże milionom rolników wyjść z ekstremalnej biedy i niegodnych warunków życia”.
W dziedzinie edukacji konieczny jest szerszy dostęp do katolickich ośrodków kształcenia. Przeszkodą nie mogą być niebagatelne opłaty, które zamykają młodym drogi rozwoju. Misją katolickiej szkoły jest również kształcenie nowych, odpowiedzialnych liderów, respektujących wymagania etyki społecznej i politycznej.
Afrykański Kościół ma być „piątą Ewangelią”, głosem milionów imigrantów, przypominając o tym zjawisku. Konieczne jest też budowanie pozytywnego wizerunku imigrantów oraz ukazywanie dobroczynnych skutków ich obecności w społeczeństwie. Chrześcijanie mają być też narzędziem pokoju i pojednania. W Afryce – przypominają tamtejsi intelektualiści – konieczne jest pojednanie z okrutną przeszłością. Ma ono wymiar społeczno-ekonomiczny. W wielu wypadkach niezbędne są zmiany dzielących struktur społecznych i wypracowanie drogi sprawiedliwości, by kompromisy uzdrowiły rany.
se/ rv
Zimbabwe: list biskupów o pojednaniu narodowym
◊ O polityczną zgodę, uzdrowienie gospodarki, nowe ustawodawstwo konstytucyjne, narodowe pojednanie i wypracowanie wizji przyszłości dla kraju zaapelowali biskupi Zimbabwe. W liście o uzdrowieniu ran przeszłości z 1 października) uznali, że pojednanie narodowe w wymiarze politycznym, społecznym, kulturowym i gospodarczym możliwe jest tylko wtedy, gdy dojdzie do rachunku sumienia i wzajemnego darowania win.
„Jako mieszkańcy Zimbabwe przez długi czas zadawaliśmy sobie jedynie ból – piszą biskupi tego afrykańskiego kraju. – Dziś wszyscy potrzebujemy uzdrowienia z tych ran i popełnionych win”. Episkopat zauważa, że całe społeczeństwo od wielu lat naznaczone jest przemocą, okrucieństwem i gwałtami. Często w tym teatrze zbrodni ofiary zmieniały się w katów, a zdecydowana większość nie robiła nic, biernie obserwując okropności dokonujące się na jej oczach – piszą autorzy listu. Korupcja, niekompetencja, złe zarządzanie, arogancja, żądza bogactwa to najczęstsze grzechy trawiące gospodarkę Zimbabwe. Doprowadziły one według biskupów nie tylko do kryzysu ekonomicznego, ale również do licznych tragedii społecznych. Rekordowa inflacja, 90-procentowe bezrobocie, skrajna bieda oraz wymuszona emigracja są efektem grzechów przeciw godności ludzkiej – uważają biskupi.
Wezwali oni, by w kraju podzielonym i skonfliktowanym szukać tego, co łączy, a nie dzieli. „Narodowe porozumienie jest doświadczeniem łaski, które może stać się nowym początkiem – czytamy w liście. – Wzywamy wszystkie ofiary, które doświadczyły wszelakiego zła, do przebaczenia sprawcom”. Nie może być ono jednak jednostronne, dlatego też winowajcy muszą powiedzieć: To się nigdy nie powtórzy.
se/ rv
Togo: wizyta episkopatu Szwajcarii
◊ „Poszukując nowego spojrzenia na miłość” biskupi Szwajcarii odwiedzili Republikę Togo w zachodniej Afryce. Dwa episkopaty spotkały się w stolicy kraju Lomé od 22 września do 1 października. Jednym z celów wizyty było opracowanie nowych sposobów współpracy, przechodząc „od upokarzającej jałmużny, dominującej w przeszłości, do braterskiego dzielenia”.
Każdy ze szwajcarskich ordynariuszy odwiedził jedną diecezję w Togo w towarzystwie miejscowego biskupa. Goście ze Szwajcarii docenili dokonania miejscowej komisji prawdy, sprawiedliwości i pojednania. Odwiedzili też kościelne placówki dla ubogich, ośrodki edukacyjne, a nawet duszpasterzy więźniów. Kościół Togo jest wspólnotą młodą, pełną witalności i przeżywającym wzrost – czytamy w komunikacie końcowym po wizycie.
se/ rv
Irak: zamordowano kolejnego chrześcijanina
◊ Na rosnący klimat strachu i niepewności wskazują chrześcijanie Iraku po tym, jak w Kirkuku zamordowano kolejnego wyznawcę Chrystusa. Elia Abdul Karim miał 55-lat i pracował jako pielęgniarz. Niezidentyfikowani sprawcy otworzyli w jego kierunku ogień, a następnie porwali. Jego ciało, z wyraźnymi śladami tortur, dzień po uprowadzeniu znaleziono wyrzucone na ulicę. Według chaldejskiego arcybiskupa Kirkuku Louisa Sako chrześcijanie znowu stali się celem porywaczy dla okupu, a także tych, którzy chcą się ich na zawsze pozbyć z kraju. Zastraszanie przynosi owoce. Kolejne chrześcijańskie rodziny w obawie o swój los emigrują z Iraku.
bz/ rv
Kongo: uwolniono uprowadzonych duchownych
◊ Po zapłaceniu okupu zostali wypuszczeni na wolność ksiądz i seminarzysta porwani w Demokratycznej Republice Konga. Uprowadzono ich 2 października w nocy na wschodzie kraju. Zgodnie z żądaniami porywaczy, którymi byli najprawdopodobniej rwandyjscy rebelianci, zapłacono za nich 5 tys. dolarów. Jak stwierdził przedstawiciel wojska rządowego, cała sytuacja napawa niepokojem, ponieważ porwania dla okupu przybierają znacząco na sile i stają się intratną formą finansowania działających w Kongu oddziałów rebelianckich.
bz/ rv
Polska: 65. Tydzień Miłosierdzia
◊ W Kościele w Polsce trwa 65. Tydzień Miłosierdzia. Towarzyszy mu hasło „Otoczmy troską życie”. To szczególny czas propagowania idei miłosierdzia chrześcijańskiego, uwrażliwiania na potrzeby bliźnich, promocji wolontariatu w parafiach i szkołach oraz akcentowania palących problemów społecznych.
Jak podkreśla ks. Zbigniew Sobolewski, sekretarz Caritas Polska, celem tegorocznego Tygodnia jest ukazanie „piękna i bogactwa życia we wszystkich jego wymiarach”.
„W materiałach o Tygodniu Miłosierdzia omawiamy działalność Caritas w Polsce i na świecie poświęconą ochronie życia. Chodzi o promocję życia ludzkiego od naturalnego poczęcia do naturalnej śmierci. Mówimy też o konieczności troski o życie intelektualne, o rozwój intelektualny, o pielęgnowanie w sobie także wiary” – powiedział ks. Sobolewski.
Tradycyjnie już każdy dzień Tygodnia Miłosierdzia poświęcony jest innej tematyce, np. problemowi choroby, starości i umierania czy ofiarom wypadków drogowych. Wiele diecezjalnych Caritas organizuje w tych dniach festyny charytatywne czy zbiórki żywności dla potrzebujących.
R. Łączny, kai
Malawi: raport komisji Sprawiedliwości i Pokoju o radioaktywnym skażeniu
◊ Kościelna Komisja Iustitia et Pax w Malawi wywołała polityczną burzę w tym środkowoafrykańskim kraju. Opublikowała ona raport, który ujawnia radioaktywne skażenie wód w wyniku wydobywania uranu przez australijską firmę Paladin. Podejmując ten niewygodny temat, kościelna organizacja wystawiła na poważne ryzyko stan finansów państwa. Posiada ono bowiem 15 proc. udziałów w kopalni, a pochodzące z niej dochody stanowią tam 10 proc. produktu krajowego brutto. Niektórzy politycy starają się zatem zlekceważyć kościelny raport, a jego autorów posądzają o stronniczość, sugerując, że zostali oni opłaceni przez antynuklearne lobby z krajów zachodnich. Tym niemniej w związku z zarzutami postawionymi przez Iustitia et Pax, dyrektor kopalni Neville Huxham został przesłuchany przez parlamentarną komisję ds. zdrowia.
kb/ afp
U źródeł soborowego przełomu
◊ Posoborowe spotkania Pawła VI z żydami
Pod wszystkimi dokumentami Soboru Watykańskiego II widnieje podpis: Ego Paulus Catholicae Ecclesiae Episcopus – „Ja, Paweł, Biskup Kościoła Katolickiego”. Dopiero potem następują dalsze podpisy Ojców soborowych. Przyjąwszy i ogłosiwszy uchwały Soboru, Paweł VI zajął się odtąd wprowadzaniem ich w życie. Na odcinku relacji z judaizmem znalazło to m.in. wyraz w jego spotkaniach z żydami. Jedną z nowości, jakie wprowadził, były podróże apostolskie, będące również okazją do dialogu. Spotykał się on z żydami już podczas pierwszej w naszej epoce papieskiej podróży zagranicznej, gdy jeszcze przed uchwaleniem soborowej Deklaracji Nostra aetate udał się do Ziemi Świętej. Specjalne spotkania z wyznawcami judaizmu miał w czasie dwóch podróży już posoborowych – do Turcji i Kolumbii. Oba odbyły się w przedstawicielstwach Stolicy Apostolskiej. Na papieskie wizyty w synagogach trzeba było jeszcze czekać aż do pontyfikatów Jana Pawła II i Benedykta XVI. Oba spotkania Pawła VI otoczone były pewną dyskrecją. Nie było oficjalnych nagrań, tak że nie pozostawiły one po sobie śladu w archiwum dźwiękowym Radia Watykańskiego. Tym niemniej w Watykanie zdawano sobie sprawę z wielkiej wagi papieskich wypowiedzi przy tych okazjach i zamieszczono je zarówno w roczniku „Działalność Stolicy Świętej” (L’attività della Santa Sede), jak i w oficjalnym „dzienniku ustaw” Stolicy Apostolskiej, czyli Acta Apostolicae Sedis.
Gdy w 1967 r. Paweł VI udał się do Turcji, wśród witających go rano 25 lipca na lotnisku w Stambule był też naczelny rabin tego miasta, dr David Aseo. O ósmej wieczorem w tamtejszej delegaturze apostolskiej papież spotkał kolejno korpus dyplomatyczny, patriarchę ormiańskiego, wielkiego muftiego stojącego na czele muzułmanów, a wreszcie naczelnego rabina Stambułu. Temu ostatniemu powiedział:
„W Pańskiej osobie pozdrawiamy żydowską wspólnotę religijną. Świadomy wielkiego dziedzictwa duchowego, wspólnego ludowi Nowego Testamentu i potomstwu Abrahama, Sobór Watykański II pragnął zachęcić chrześcijan i żydów do wzajemnego poznawania się i szacunku, opartego przede wszystkim na Biblii i rozwijanego w braterskim dialogu. Bóg Abrahama, Izaaka i Jakuba, którego czcimy, jest Bogiem pokoju, a nie udręczenia dla swego ludu i dla wszystkich narodów. Błagamy, by zesłał na was i na nas obfitość swoich błogosławieństw”.
Publikując w Acta Apostolicae Sedis ten tekst, odnotowano w przypisie odniesienie do 4. punktu soborowej Deklaracji o stosunku Kościoła do religii niechrześcijańskich Nostra aetate. Fragment tego tekstu, dotyczący wspólnego dziedzictwa duchowego chrześcijan i żydów, ze względu na które Sobór zaleca wzajemne poznawanie się i szacunek, zwłaszcza przez studia biblijno-teologiczne i braterski dialog, Paweł VI wprost przytoczył, przemawiając do przedstawicieli żydowskiej wspólnoty stolicy Kolumbii. Był tam w 1968 r. na Międzynarodowym Kongresie Eucharystycznym. Spotkanie z żydami, w tym z naczelnym rabinem Bogoty, którego nazwiska urzędowe publikacje watykańskie nie podają, odbyło się 23 sierpnia o dziewiątej wieczorem w nuncjaturze apostolskiej. Papież podkreślił, że Sobór Watykański II „poważnie przestudiował relacje między Kościołem katolickim a judaizmem”, a po zacytowaniu wspomnianego urywku Nostra aetate powiedział:
„Wśród bogactw tego wielkiego wspólnego dziedzictwa pragniemy dziś przypomnieć wiarę w jedynego Boga, który wykracza poza wszelkie ludzkie kategorie, a równocześnie objawił się jako Ojciec. Bóg stworzył człowieka na swój obraz. Podzielamy wiarę, że zgodnie z wielkim przykazaniem miłości Boga i bliźniego, skonkretyzowanym w Dekalogu i innych regułach życia, jesteśmy powołani do pełnienia woli Bożej i służby jedni drugim. Zechciałby Bóg, abyśmy w ten sposób doszli kiedyś wszyscy do udziału w pełnej chwale w nowym niebie i na nowej ziemi. Prosimy Boga, niech błogosławi naszym wysiłkom owocnej współpracy dla dobra całej ludzkości, aby nadszedł dzień, w którym wszystkie ludy tym samym głosem będą wzywać Pana i służyć Mu jednomyślnie”.
W urzędowych watykańskich wydaniach wszystkie te stwierdzenia opatrzono odniesieniami do tekstów Starego Testamentu z ksiąg Izajasza (63, 16; 65, 17), Powtórzonego Prawa (5; 6, 5), Kapłańskiej (19, 18) i Sofoniasza (3, 9).
Paweł VI spotykał się z przedstawicielami świata żydowskiego również w Watykanie. Prywatne audiencje nie pozostawiały po sobie oficjalnych przemówień ani komunikatów, ale kiedy 15 stycznia 1973 r. papież przyjął premier Goldę Meir, odnotowano to komunikatem zamieszczonym na łamach L’Osservatore Romano, a później w odnośnym roczniku z serii „Działalność Stolicy Świętej” (L’attività della Santa Sede 1973). Poinformowano w nim, że na audiencji obecny był też Amiel Najar, ambasador Izraela we Włoszech – jako, że Stolica Apostolska nie utrzymywała jeszcze wówczas stosunków dyplomatycznych z państwem żydowskim. Rozmowa trwała około godziny. Jej temat to sytuacja na Bliskim Wschodzie i szczególne problemy Ziemi Świętej. Papież, „przypomniawszy historię i cierpienia narodu żydowskiego, przedstawił punkt widzenia Stolicy Apostolskiej na kwestie związane z jej misją humanitarną, jak problem uchodźców i sytuacja różnych wspólnot żyjących w Ziemi Świętej, oraz na te, które są właściwe jej misji specyficznie religijnej, gdy chodzi o Miejsca Święte i sakralny, uniwersalny charakter miasta Jerozolimy”. Ze strony Izraela premier podkreśliła wolę pokoju i negocjacji, zwróciła jednak przy tym uwagę na zjawisko terroryzmu i szczególną sytuację wspólnot żydowskich w pewnych częściach świata. Na koniec Ojciec Święty życzył, by sprawiedliwość i prawo doprowadziły do pokoju między wszystkimi ludami Bliskiego Wschodu. Wyraził też „gotowość Stolicy Apostolskiej do uczynienia wszystkiego, co w jej mocy, dla osiągnięcia tego celu” – czytamy w komunikacie z 1973 r. I można chyba powiedzieć, że przez 36 lat, które od tego czasu upłynęły, Stolica Apostolska tym wytycznym pozostała wierna.
A. Kowalski, rv
Dziennik 5.10.2009 - wersja dźwiękowa
◊ Słuchaj: 
Magazyn w poniedziałek
◊ W programie:
- Synod biskupów dla Afryki – pierwsze wystąpienia ojców synodalnych;
- wywiad z sekretarzem Caritas Polska o Tygodniu Miłosierdzia;
- spotkania Pawła VI z Żydami – audycja A. Kowalskiego.
Słuchaj:
Biuletyn Radia Watykańskiego jest rozsyłany gratis na adresy abonentów. Jak dokonać prenumeraty lub jak z niej zrezygnować informujemy na stronie www.radiovaticana.org/polski
© Radio Watykańskie 2009 - wszelkie prawa zastrzeżone