 |  |
21/10/2009
Audiencja ogólna o duchowym dziedzictwie Bernarda z Clairvaux
◊ Wiara jest przede wszystkim osobistym, intymnym spotkaniem z Jezusem, doświadczeniem Jego bliskości i przyjaźni. Tego uczy nas św. Bernard z Clairvaux – powiedział na audiencji ogólnej Benedykt XVI. Papież poświęcił swą katechezę postaci tego średniowiecznego reformatora zachodniego monastycyzmu i wielkiego teologa, zwanego również „ostatnim ojcem Kościoła”.
Św. Bernard z Clairvaux urodził się w roku 1090 w Fontaine we Francji. Nauki pobierał w Saint-Vorles i w Chatillon-sur-Seine. Następnie wstąpił do klasztoru w Citeaux. W 1115 r. został posłany przez opata Citeaux do Clairvaux, aby otworzył nowy klasztor. W swojej fundacji zaprowadził nowy model życia monastycznego, który opierał się na ubóstwie braci i zaangażowaniu na rzecz ubogich. Dzieło miłosierdzia miało wypływać z głębokiego zjednoczenia każdego z mnichów i całej wspólnoty z Chrystusem miłosiernym przez liturgię i modlitwę. W tym samym czasie prowadził bogatą korespondencję, która zachowała się jako źródło nauk duchowych, aktualnych do dziś. Do jego listów trzeba dodać liczne przemówienia, sentencje i traktaty. Wiele swoich pism skierował przeciw Abelardowi i herezji katarów. Dużo miejsca poświęcił relacji między Jezusem Chrystusem i Jego Matką Maryją. Zawsze towarzyszyło mu motto: „Przez Maryję do Jezusa”. Jest uważany za jednego z najbardziej znaczących teologów swojego czasu.
Benedykt XVI przypomniał, że jeden z uczniów św. Bernarda wstąpił na Stolicę Piotrową. Jako kierownik duchowy Eugeniusza III napisał on dla niego swoisty podręcznik, ukazujący jak być dobrym papieżem. Książka ta do dziś stanowi lekturę obowiązkową każdego papieża – zauważył Ojciec Święty. Mówiąc o innych dziełach Bernarda przypomniał, że wiele jest wśród nich pism polemicznych, w których zwalcza on antysemityzm czy herezję katatarów, pogardzających materią i ludzkim ciałem, a przez to samym Stworzycielem. Jako teolog nie wnosi nowych orientacji, ale przypomina, że wzorem teologa jest człowiek kontemplacji, mistyk.
Tylko Jezus, podkreśla Bernard w obliczu zawiłych rozważań dialektycznych swych czasów, jest miodem dla ust i pieśnią dla uszu. Dla Bernarda bowiem prawdziwe poznanie Boga polega na osobistym, głębokim doświadczeniu Jezusa Chrystusa i Jego miłości. Niekiedy usiłuje się odpowiedzieć na podstawowe pytania o Boga, człowieka i świat jedynie za pomocą rozumu. Św. Bernard natomiast, opierając się na Biblii i ojcach Kościoła, przypomina, że bez głębokiej wiary, karmiącej się modlitwą, kontemplacją i osobistą relacją z Bogiem, nasze rozważania o Bożych tajemnicach mogą się okazać daremnym ćwiczeniem intelektualnym, tracąc przy tym wszelką wiarygodność. Teologia odwołuje się do wiedzy świętych, do ich doświadczenia Boga żywego, ich mądrości będącej darem Ducha Świętego. Dla myśli teologicznej są oni stałym punktem odniesienia. Za św. Bernardem musimy uznać, że człowiek łatwiej znajduje Boga w modlitwie, niż w dyskusji. Ostatecznie najdoskonalszym wzorem teologa i ewangelizatora jest apostoł Jan, który złożył swą głowę na sercu Mistrza.
Benedykt XVI przypomniał też wkład św. Bernarda w rozwój mariologii. Opat z Clairvaux podkreślał rolę Matki Chrystusa w zbawczym misterium Syna. Bernard nie wątpił, podkreślił Papież, że Maryja prowadzi nas do Jezusa.
Po audiencji ogólnej Papież spotkał się z ministrem spraw zagranicznych Jordanii. Nasser Judeh towarzyszy w tych dniach jordańskiej parze królewskiej, składającej oficjalną wizytę we Włoszech.
kb/ rv
Papież zachęca do pomocy Afryce
◊ Wśród ok. 20 tys. uczestników audiencji 21 października było ponad 800 Polaków.
Słuchaj papieskich pozdrowień po polsku: 
„Serdeczne pozdrowienie kieruję do Polaków. Drodzy Bracia i Siostry, dobiega końca Synod dla Afryki. Jak wiecie, Kościół na tym kontynencie, choć przeżywa różnorakie trudności, nieustannie się rozwija. Nie tylko krzewi i pogłębia wiarę w Chrystusa, ale także niesie pomoc narodom, które wciąż cierpią z powodu ubóstwa, konfliktów, czy braku dostępu do wiedzy i opieki zdrowotnej. Niech nie zabraknie mu naszego wsparcia duchowego i materialnego! Niech Bóg wam błogosławi!”.
Ojcowie synodalni kontynuowali dyskusję w małych grupach nad poprawkami do listy 54 propozycji. Zostały one złożone do sekretariatu generalnego Synodu. Popołudniu zespół, w którego skład wchodzi relator generalny obecnego zgromadzenia synodalnego, kard. Peter Turkson, sekretarze specjalni i relatorzy poszczególnych grup, rozpoczyna pracę nad wprowadzeniem poprawek do tekstu propozycji. Jego ostateczna wersja zostanie przedstawiona w auli synodalnej 23 października. Uczestniczący w obradach abp Henryk Hoser podkreśla, że w przygotowywanych dla Papieża propozycjach ważna jest dogłębna analiza sytuacji Afryki. Tak jak poprzedni Synod był znakiem nadziei i zmartwychwstania, obecny jest wołaniem o odnowę Czarnego Lądu.
„Ma to być Synod nowego zesłania Ducha Świętego, a więc następne wydarzenie zbawcze po zmartwychwstaniu – powiedział abp Hoser. – Jest to dobra intuicja, dlatego, że potrzeba nowego ducha. Ja bym się odwołał do wezwania profetycznego Jana Pawła II w Polsce, żeby ten Duch zstąpił i odnowił oblicze ziemi polskiej, na której się znajdował. To samo dotyczy Afryki. Duch powinien zstąpić i odnowić oblicze dzisiejszej Afryki, która jest kontynentem na pewno cierpiącym, ale jest kontynentem ogromnej witalności, powiedziałbym nawet radości życia”.
Tymczasem 20 października Papież poświęcił zestawy pierwszej pomocy do przekazania ojcom synodalnym i innym uczestnikom obecnego Synodu. Są one darem Papieskiej Rady ds. Duszpasterstwa Chorych i Służby Zdrowia we współpracy z tajwańską ambasadą przy Stolicy Apostolskiej. Prezentując dar, przewodniczący wspomnianej dykasterii określił go jako znak solidarności i komunii z ludami Czarnego Lądu. Abp Zygmunt Zimowski poprosił też Ojca Świętego o błogosławieństwo dla wszystkich chorych i cierpiących tego kontynentu.
ak, bz/ rv
Nominacja sekretarza Kolegium Kardynalskiego
◊ Benedykt XVI mianował 21 października nowego sekretarza Kolegium Kardynalskiego. Funkcję tę powierzył, zgodnie z przyjętą tradycją, aktualnemu sekretarzowi Kongregacji ds. Biskupów. Jest nim obecnie 71-letni Portugalczyk, abp Manuel Monteiro de Castro. Poprzednio był on nuncjuszem apostolskim w Hiszpanii i Księstwie Andory.
ak/rv
Ukraina: spotkanie biskupów obu obrządków
◊ Odbyło się kolejne spotkanie katolickich biskupów obu obrządków na Ukrainie. Rozpoczęła je wspólna modlitwa w katedrze łacińskiej we Lwowie. W czasie spotkania w dniach 19-20 października zastanawiano się, m.in. jak skuteczniej realizować misję głoszenia Słowa Bożego w poszczególnych diecezjach. Podjęto też temat korzystania ze świątyń rzymskokatolickich przez grekokatolików. Mówi bp Marian Buczek, sekretarz generalny Konferencji Biskupów Rzymskokatolickich Ukrainy.
Metropolita lwowski abp Mieczysław Mokrzycki wręczył biskupom greckokatolickim list biskupów łacińskich, w którym jest zawarte ich stanowisko w sprawie korzystania ze świątyń rzymskokatolickich przez grekokatolików, szczególnie na wschodniej Ukrainie. W celu uniknięcia nieporozumień zaproponowano, by wszelkie wspólne użytkowanie kościołów odbywało się na podstawie zgody między zwierzchnikami Kościoła rzymskokatolickiego i greckokatolickiego na Ukrainie. „Dyskutowano także, w jaki sposób rozwiązać problemy na zachodniej Ukrainie, gdzie są jeszcze kościoły, w których nie możemy odprawiać, mimo że to są kościoły rzymskokatolickie. Ufamy, że w przyszłości dojdziemy do porozumienia” – powiedział bp Buczek.
Obecność na spotkaniu zarówno łacińskiego metropolity Lwowa, abp. Mieczysława Mokrzyckiego, jak i zwierzchnika Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego, kard. Lubomyra Huzara, postrzegana jest jako świadectwo szczególnej jedności. W przyszłym roku odbędą się wspólne rekolekcje episkopatu rzymskokatolickiego i greckokatolickiego Ukrainy.
bz/ rv
Wietnam: nawrócenie 30 tysięcy górali
◊ 30 tys. wietnamskich górali przyjęło wiarę katolicką – poinformował ordynariusz Kontum w czasie Światowego Dnia Misyjnego 18 października. „To dzieło Ducha Świętego z dużym udziałem i szczerym wkładem wielu ludzi – powiedział bp Michel Hoang Duc Oanh. – Kolejnych 30 tys. Montagnardów przygotowuje się do chrztu”.
Montagnardzi to rdzenna ludność górskich terenów Płaskowyżu Wietnamu. Od lat padają ze strony komunistycznych władz ofiarą prześladowań religijnych i wywłaszczeń z zajmowanych przez siebie ziem. Górale próbowali już w przeszłości otworzyć własne, niezależne państwo, np. w czasie wojny wietnamskiej. Byli sojusznikami Stanów Zjednoczonych. Gdy w 1975 r. komuniści opanowali cały Wietnam, Montagnardzi bardzo szybko stali się ofiarami działań odwetowych, zmierzających do wyparcia ich ze stron ojczystych.
Intensywną pracę misyjną wśród Montagnardów prowadzą wietnamscy redemptoryści. Ich ośrodki prowadzą, przygotowujące górali do przyjęcia wiary w Chrystusa, obchodzą w tym roku 40-lecie misji na płaskowyżu. W listopadzie Kościół Wietnamu rozpocznie jubileuszowy rok 350-lecia obecności chrześcijaństwa w tym kraju.
se/ asianews, rv
Katar: solidarność w dialogu międzyreligijnym
◊ Wobec klęsk żywiołowych i kryzysu gospodarczego konieczna jest globalna solidarność między wyznawcami różnych religii. Międzynarodowe forum dialogu międzyreligijnego rozpoczęło się 20 października w Dausza w Katarze. Reprezentanci islamu, chrześcijaństwa i judaizmu dyskutują o solidarności, która jest rozwiązaniem wielu problemów człowieka, nie tylko na płaszczyźnie teologicznej, ale o wiele bardziej w wymiarze społecznym, gospodarczym i politycznym. Stolicę Apostolską reprezentuje abp Pier Luigi Celata, sekretarz Papieskiej Rady ds. Dialogu Międzyreligijnego, a stronę żydowską Bernard Kanovitch. Jest on odpowiedzialny za relacje z muzułmanami w Radzie Reprezentacyjnej Instytucji Żydowskich we Francji.
se/ afp
Reakcje prasowe na ordynariaty personalne dla byłych anglikanów
◊ Benedykt XVI otworzył nową drogę do jedności, autostradę na skróty – tak zapowiedź konstytucji apostolskiej ułatwiającej anglikanom przechodzenie na katolicyzm, skomentował Damian Thomson redaktor naczelny brytyjskiego tygodnika The Catholic Herald. Bezprecedensowa decyzja Ojca Świętego była zaskoczeniem dla niemal wszystkich komentatorów życia religijnego. „Anglikanie mogą powrócić do domu” – tak wiadomość o planach Stolicy Apostolskiej tytułuje australijski The Record. Również w tym kraju istnieje niemała rzesza anglikanów, którzy myślą o powrocie do jedności z Papieżem. Australijskie czasopismo cytuje wypowiedź sekretarza Kongregacji Nauki Wiary, abp. Augustina Di Noia: „Od 40 lat modlimy się o jedność. Teraz okazuje się, że nasze modlitwy zostały wysłuchane w sposób, którego się nie spodziewaliśmy”.
Z kolei amerykański The National Catholic Reporter przypomina niedawne oświadczenie kard. Waltera Kaspera, odpowiedzialnego w Watykanie za ekumenizm, który stwierdził, że Kościół nie zamierza łowić w anglikańskim jeziorze, musi jednak uszanować wolność religijną i odpowiedzieć na prośby tych, którzy pukają do jego drzwi. Niektórzy komentatorzy spodziewają się, że rozwiązanie przyjęte dla anglikanów zostanie zastosowane również w wypadku innych Kościołów i wspólnot niekatolickich. Dlaczego podobny gest nie miałby zostać uczyniony na przykład w stosunku do baptystów czy metodystów – pyta na łamach The Washington Times historyk Kościoła Bill Tighe. Zdaniem stołecznego dziennika gest Papieża jest nie tylko wspaniałomyślną odpowiedzią na skierowane już do niego prośby, lecz także wyraźną i skuteczną prawdopodobnie zachętą do wszystkich członków Kościoła anglikańskiego i episkopalnego.
Jak podaje angielski The Daily Telegraph na katolicyzm może przejść nawet 50 anglikańskich biskupów. W opinii prasy brytyjskiej decyzja Papieża jest poważną porażką prymasa Wspólnoty Anglikańskiej, który nie zdołał zapobiec schizmie. Zdaniem dziennika The Times abp Rowan Williams nie będzie już zabiegał o utworzenie specjalnej enklawy dla anglikańskich tradycjonalistów, niezadowolonych z postępującej liberalizacji ich Kościoła.
kb/ rv
Polskie L’Osservatore Romano: prezentacja numeru 11-12/2009
◊ Rozpoczęcie II Specjalnego Zgromadzenia Synodu Biskupów poświęconego Afryce oraz papieska wizyta w Czechach – to główne tematy najnowszego numeru polskiej edycji L’Osservatore Romano.
„Na początku podwójnego, 11-12. numeru polskiego wydania L’Osservatore Romano publikujemy homilię Ojca Świętego wygłoszoną podczas Mszy, która zainaugurowała II Specjalne Zgromadzenie Synodu Biskupów dla Afryki – powiedział ks. Władysław Gryzło SJ, redaktor naczelny pisma. – Benedykt XVI mówił, że największym skarbem Afryki jest jej dziedzictwo duchowe i kulturowe oraz że jedną z istotnych i spajających cech kultury afrykańskiej jest uznanie absolutnego panowania Boga. Dlatego właśnie jest ona ogromnym «płucem» ludzkości cierpiącej na kryzys wiary i nadziei. Kościół w Afryce jest natomiast powołany do tego, by w poszczególnych narodach i na całym kontynencie być zwiastunem i zaczynem pojednania między różnymi grupami etnicznymi, językowymi i wyznaniowymi. W drugim dziale najnowszego numeru zamieściliśmy przemówienia i homilie Papieża z wizyty w Republice Czeskiej, która była jego 13. apostolską podróżą zagraniczną. Podczas ceremonii powitalnej w Pradze Ojciec Święty podkreślił, że kraj ten znajduje się «w sercu kontynentu europejskiego, na skrzyżowaniu dróg wiodących na północ i południe, wschód i zachód» i powinien teraz, po odzyskaniu suwerenności i wolności religijnej, na nowo odkryć «chrześcijańskie korzenie swej historii, tradycji i kultury». Kolejna część numeru zawiera papieskie przemówienia wygłoszone w czasie jednodniowej wizyty w Viterbo, nazywanym «miastem papieży», oraz w Bagnoregio, gdzie znajdują się relikwie św. Bonawentury – «poszukiwacza Boga, piewcy stworzenia i zwiastuna nadziei» – a także środowe katechezy o św. Odonie z Cluny, św. Piotrze Damianim, św. Symeonie Nowym Teologu i św. Anzelmie z Aosty, wywiad z byłym premierem Wielkiej Brytanii Tonym Blairem oraz spis treści rocznika 2009 naszego pisma”.
W. Gryzło SJ/ or
BIBLIA krok po kroku – „Pierwsze błędy ludzkości – Kain i Abel”
◊ Święty Hieronim powiedział, że nieznajomość Pisma Świętego jest nieznajomością Chrystusa. Stowarzyszenie Ewangelizacji przez Media LIST zainspirowane myślą św. Hieronima postanowiło pomóc czytelnikom w poznawaniu Pisma Świętego. Tak zrodził się nowy, ilustrowany miesięcznik, w całości poświęcony czytaniu Pisma Świętego – „BIBLIA krok po kroku”. W każdym numerze: wypowiedzi wybitnych biblistów, piękna ikonografia, wkładka z omawianymi księgami Pisma Świętego w najnowszym przekładzie powstałym z inicjatywy Towarzystwa Świętego Pawła (druk dużą czcionką). Redaktorem naczelnym pisma jest Elżbieta Konderak, a redaktorem naukowym o. Paweł Trzonek OP, dyrektor biblioteki w École Biblique et Archéologique Française. Pismo ukazuje się od marca 2009 r.
W najnowszym, październikowym numerze „BIBLII krok po kroku”, zatytułowanym „Pierwsze błędy ludzkości – Kain i Abel” o .Jan Andrzej Kłoczowski OP , odpowiada na pytania: Skąd wzięło się zło? Dlaczego Bóg nie przyjął ofiary Kaina? Czy Kain zdawał sobie sprawę z tego, co robi? Mówi: „Kain czuł się bezsilny wobec Boga, natomiast Abel, niczym „agent Boga”, był pod ręką. Mordując brata dał upust swej złości na Boga”. Jak zauważą o. Paweł Trzopek opowiadanie o Kainie Ablu należy do najstarszej warstwy redakcyjnej Pięcioksięgu. W numerze przedstawione są starożytne i współczesne próby interpretacji tego opowiadania będące świadectwem poszukiwań odpowiedzi na pytania postawione w wywiadzie. Jedną z takich prób są targumy, czyli najstarsze tłumaczenia ksiąg biblijnych z języka hebrajskiego na aramejski. Analizując jeden z nich – „Targum Neofiti 1” – ks. Piotr Kot ukazuje kulisy zabójstwa Abla, motywy jakimi kierował się Kain oraz konsekwencje jego czynu. Z kolei Sławomir Rusin opisuje starożytną, gnostycką sektę kainitów, dla których Kain i Judasz byli bohaterami. Kainici posługiwali się apokryficzną Ewangelią Judasza, której rękopis odnaleziono w latach 70 - tych XX w. O kulturowo – biblijnym tle konfliktu pomiędzy braćmi pisze Tomasz Dekert w tekście „Pasterze i rolnicy. Klucz do opowieści o pierwszym morderstwie?”.
Redaktorzy BIBLII zachęcają także do nauki języka, w którym spisany został niemal cały Stary Testament. Dlatego też w numerze czytelnik znajdzie pierwszą lekcję „Hebrajskiego krok po kroku”. Lektor – dr Marcin Majewski opisuje proces kształtowania się języka hebrajskiego, historię alfabetu oraz objaśnia najstarszy zachowany zapis Imienia Bożego ze Steli Meszy (IX w. przed Chr.).
A. Dąbrowska/ rv
Dziennik 21.10.2009 - wersja dźwiękowa
◊ Słuchaj:
Magazyn w środę
◊ W programie: relacja z audiencji ogólnej. Prezentacja nowego miesięcznika w całości poświęcony czytaniu Pisma św. – BIBLIA krok po kroku. W Tygodniu Misyjnym gościem Beaty Zajączkowskiej jest pracująca od 20 lat w Indiach dr Helena Pyz. Posłuchaj:
Biuletyn Radia Watykańskiego jest rozsyłany gratis na adresy abonentów. Jak dokonać prenumeraty lub jak z niej zrezygnować informujemy na stronie www.radiovaticana.org/polski
© Radio Watykańskie 2008 - wszelkie prawa zastrzeżone