 |  |
28/10/2009
Audiencja ogólna: Benedykt XVI o przyjaźni rozumu i wiary
◊ Do karmienia się Słowem Bożym zawartym w liturgii zachęcił wiernych Benedykt XVI. Podczas audiencji ogólnej zwrócił on uwagę, jak wielkie owoce może wydać w życiu wsłuchiwanie się w Ewangelię, czego przykładem jest rozkwit myśli chrześcijańskiej w wiekach średnich, kiedy to wiara i rozum w przyjaźni poszukiwały prawdy. Właśnie rozwój teologii łacińskiej w „złotej epoce” średniowiecza był przedmiotem papieskiej katechezy. Ojciec Święty przypomniał, że refleksja nad wiarą w XII wieku przebiegała dwutorowo, w zależności od środowiska – klasztoru bądź uniwersytetu. W ten sposób powstały dwa modele teologii: „monastyczny” i „scholastyczny”. Przedstawicielami pierwszej byli opaci, słynący mądrością, pragnieniem kontemplacji i miłości Boga. Drugą reprezentują ludzie wiedzy, którzy pragnęli poznawać tajemnice Boga i człowieka szczególnie poprzez dociekania rozumowe.
Różnica celów wyjaśnia różnicę metod i sposobów uprawiania teologii. Fundamentem „teologii monastycznej” była lectio divina, lektura i medytacja Słowa Bożego. Miała prowadzić do nawrócenia i kontemplacji Boga. Bazą „teologii scholastycznej”, uprawianej w szkołach katedralnych i uniwersytetach było rozważanie konkretnych kwestii teologicznych, z którego wyrastają syntezy, kompilacje, traktaty teologiczne. Zdobyta wiedza miała również prowadzić do poznania i zgłębienia tajemnicy Boga. Te dwa modele uprawiania teologii przez wieki ożywiają dyskusję na temat powiązań i napięć między wiarą a rozumem. Jan Paweł II napisał w encyklice Fides et ratio, że „wiara i rozum są jak dwa skrzydła, na których duch ludzki unosi się ku kontemplacji prawdy”. Teologiczne dążenie do poznawania tajemnicy Boga winno prowadzić zawsze do pogłębiania Jego miłości.
tc/ rv
Audiencja ogólna: wspomnienie o apostołach Szymonie i Judzie Tadeuszu
◊ Pozdrawiając pielgrzymów, Papież nawiązał do dzisiejszego święta liturgicznego. Słuchaj papieskich pozdrowień po polsku: 
„Bracia i Siostry, drodzy Polacy. Bardzo serdecznie pozdrawiam was i waszych bliskich. Dzisiaj wspominamy świętych Apostołów Szymona i Judę Tadeusza. Szymon jest nam znany z gorliwości w wierze. Juda Tadeusz z zachęty wiernych do ufności w miłosierdzie Chrystusa. Wzywany jest w szczególnych potrzebach. Ich relikwie znajdują się w Bazylice Świętego Piotra. Polecając was wstawiennictwu tych świętych Patronów z serca wam błogosławię”.
Zwracając się do Węgrów Benedykt XVI przypomniał postać bp. Zoltána Meszlényi’ego. Życzył, aby świadectwo tego męczennika, który w najbliższą sobotę zostanie wyniesiony do chwały ołtarzy, było przykładem dla życia chrześcijańskiego. Papież pozdrowił też grupę Holendrów z diecezji ‘s-Hertogenbosch, która obchodzi 450-lecie powstania.
tc/ rv
Ameryka Łacińska: misja kontynentalna przez media
◊ Powodzenie misji kontynentalnej w Ameryce Łacińskiej w dużej mierze zależy od sprawnej działalności katolickich mediów – stwierdzono na trwającej w Watykanie sesji plenarnej Papieskiej Rady ds. Środków Społecznego Przekazu. Przedstawiono na niej raport na temat rozwoju medialnej sieci Kościoła na tym kontynencie (RIIAL). Powstała ona przy współpracy watykańskiej dykasterii i Rady Episkopatów Ameryki Łacińskiej Celam. Dzięki działalności sieci w ostatnich latach udało się przygotować do duszpasterstwa medialnego ponad 2 tys. osób. Zapewniono też darmowe oprogramowanie dla 14 tys. parafii i uruchomiono pilotażowy program łączący 25 diecezji w jedną sieć. Spośród wielu projektów medialnych służących misji kontynentalnej w Watykanie zaprezentowano m.in. Lectionautas, czyli propagację lectio divina przy wykorzystaniu nowych technologii, takich jak internet, odtwarzacze mp3 czy telefonia komórkowa. Wiele miejsca poświęcono również projektowi o nazwie H2O News, który umożliwia wymianę katolickich materiałów audiowizualnych.
kb/ zenit
Niemcy: kobieta na czele Kościoła ewangelickiego
◊ Margot Käßmann została nowym przewodniczącym Rady Kościoła Ewangelickiego w Niemczech. Ma 51 lat i jest biskupem Ewangelicko-Luterańskiego Kościoła Krajowego Hanoweru. Na stanowisku przewodniczącego niemieckich protestantów zastąpiła bp. Wolfganga Hubera, który przeszedł na emeryturę. Nowej przewodniczącej pogratulował abp Robert Zollitsch, przewodniczący katolickiego episkopatu Niemiec.
Abp Zollitsch w telegramie gratulacyjnym napisał, że cieszy się z wielkiego zaufania, jakie nowej przewodniczącej okazała Rada Kościoła Ewangelickiego w Niemczech. Margot Käßmann została bowiem wybrana dużą większością głosów. Przewodniczący niemieckiego episkopatu zaprosił nową zwierzchniczkę Kościołów ewangelickich do dalszej współpracy ekumenicznej. „Jako chrześcijanie w pluralistycznym społeczeństwie musimy sprostać wielu wyzwaniom. Większość z nich dotyczy katolików i ewangelików” – napisał abp Zollitsch.
Margot Käßmann urodziła się w Marburgu. Studiowała teologię, między innymi w Tybindze i Edynburgu. Obroniła pracę doktorską w dziedzinie ekumenizmu. Przez 20 lat działała w Światowej Rady Kościołów. Jej rodzina przed wojną mieszkała w Koszalinie.
T. Kycia, Berlin
Pakistan: chrześcijanie i muzułmanie przeciw ustawie o bluźnierstwie
◊ Międzyreligijny ruch na rzecz zniesienia ustawy o bluźnierstwie powstał w Pakistanie. Jest on oddolną inicjatywą m.in. chrześcijańskich, muzułmańskich i hinduistycznych prawników. Wskazują oni, że obowiązujące prawo jest niezgodne z konstytucją. Wykorzystywane jest ono, jak to miało miejsce w ostatnich latach, do wzniecania przemocy czy też przejmowania majątków ludzi reprezentujących inną religię niż islam. Jednak, co ciekawe, także muzułmańscy prawnicy negatywnie oceniają ustawę o bluźnierstwie. Przypominają oni, że została wprowadzona przez dyktatora Zia-ul-Haqa w 1986 r. pod wpływem islamskich fundamentalistów dążących do przejęcia jak największej władzy w Pakistanie. Także obecnie ustawa o bluźnierstwie służy do uprawomocniania działań islamskich fundamentalistów. Zgodnie z nią, za znieważenie Koranu lub Mahometa, grozi kara śmierci.
bz/ rv
Filipiny: wojsko i rebelianci poszukują misjonarza
◊ Trwają poszukiwania irlandzkiego misjonarza porwanego 11 października na filipińskiej wyspie Mindanao. W drodze wyjątku tamtejsza armia podjęła nawet współpracę z rebeliantami z Islamskiego Frontu Wyzwolenia Moro. Poinformował o tym komendant sił zbrojnych na zachodnim wybrzeżu wyspy, gen. Benjamin Dolorfino. W osobnym komunikacie również rebelianci zapewnili, że zrobią wszystko co w ich mocy, by pomóc w uwolnieniu kapłana i aresztowaniu porywaczy. Tymczasem trwa wyścig z czasem. Poprzednie doniesienia mówiły bowiem, że 79-letni ks. Michael Sinnott jest w ciężkim stanie po przebytej chorobie sercowej. Jak na razie nikt nie przyznał się do porwania misjonarza.
kb/ asianews
Filipiny: wybuch w katedrze
◊ W Jolo, stolicy zdominowanej przez muzułmanów filipińskiej wyspy Sulu, po raz kolejny zaatakowano katolicką katedrę Matki Bożej z Góry Karmel. Tym razem do świątyni wrzucono granat przeciwpancerny. Na szczęście obyło się bez ofiar. Przypomnijmy, że w czasie poprzedniego ataku, który miał miejsce 7 lipca, w świątyni zginęły dwie osoby, a 24 zostały ranne. 11 lat temu przed katedrą został też zamordowany ówczesny ordynariusz Jolo, bp Benjamin de Jesus. Od tego czasu w świątyni odnotowano już cztery eksplozje. Na razie nikt nie przyznał się do zamachu. Ze względów bezpieczeństwa odwołano natomiast Mszę na przykatedralnym cmentarzu w uroczystość Wszystkich Świętych.
kb/ ucan, mindanao examiner
Inauguracja Synodu Ordynariatu Polowego Wojska Polskiego
◊ W Warszawie zainaugurowano pierwszy w historii polskiego duszpasterstwa wojskowego synod diecezjalny ordynariatu polowego. Jego ogłoszenie przez bp. Tadeusza Płoskiego nastąpiło w katedrze polowej podczas uroczystej Mszy sprawowanej z ceremoniałem wojskowym pod przewodnictwem nuncjusza apostolskiego w Polsce abp. Józefa Kowalczyka. Synod odbywać się będzie pod hasłem: „Błogosławieni, którzy wprowadzają pokój...” (Mt.5,9). Hasłu temu towarzyszyć będzie refleksja nad życiem religijnym żołnierzy Wojska Polskiego i funkcjonariuszy służb mundurowych, którzy będąc uczniami Chrystusa mają być sługami pokoju, wolności i bezpieczeństwa narodów.
Synod podejmie problemy dotyczące udziału żołnierzy w misjach pokojowych i stabilizacyjnych, a także kwestie:
- Czy można być jednocześnie żołnierzem i chrześcijaninem?
- Jakie jest miejsce i rola Ordynariatu Polowego w Kościele?
- Wyzwania stojące przed ordynariatem polowym w związku z profesjonalizacją armii w Polsce.
- Jak budować pokój i bezpieczeństwo we współczesnym świecie?
W kazaniu abp Kowalczyk powiedział, że „na szczególną uwagę i podkreślenie zasługuje inicjatywa zwołania i otworzenia, czego dziś dokonujemy tą wspólną modlitwą, pierwszego Synodu Ordynariatu Polowego Wojska Polskiego. Według założeń biskupa, synod ma odpowiedzieć na ważne pytania, które powstają w okresie transformacji Wojska Polskiego”.
Na rozpoczęcie synodu specjalne błogosławieństwo nadesłał Benedykt XVI.
Dzisiejsza uroczystość była okazją do wręczenia godności papieskich dwóm kapelanom wojskowym oraz dekretów powołujących członków synodu.
Ks. ppłk Jan Osiński
Szef „banku watykańskiego”: ekonomiści mają prawo do sprzeciwu sumienia
◊ „Wobec zagrożeń rewolucji biotechnologicznej również ekonomiści mają prawo do sprzeciwu sumienia” – uważa prof. Ettore Gotti Tedeschi, mianowany 23 września szefem „banku watykańskiego”. Tak właśnie brzmi tytuł artykułu redakcyjnego jego autorstwa, zamieszczonego na łamach L’Osservatore Romano z 28 października. Nowy przewodniczący rady zarządzającej Instytutem Dzieł Religijnych zwraca uwagę na trzy nawzajem współzależne czynniki, budzące dziś niepokój o przyszłość ludzkości. Pierwszym jest konieczność jak najszybszego wyjścia z obecnego kryzysu. Drugi to możliwości, ale i ryzyko, jakie stwarza w tym względzie rewolucja biotechnologiczna. Na trzecim miejscu ten znany włoski ekonomista wymienia współzawodnictwo między państwami o prowadzenie w tym nowym sektorze wiodącym, jakim stała się biotechnologia.
Prawdziwą przyczyną kryzysu ekonomicznego jest zdaniem prezesa „banku watykańskiego” spadek przyrostu naturalnego i niezrównoważony rozwój. Lekceważy się je, uważając, że należą do porządku moralnego, a więc nie podzielanego przez wszystkich. Szuka się zatem innych dróg wyjścia, zwłaszcza przez rewolucję biotechnologiczną. Ta jednak grozi relatywizacją wymiaru etycznego. Choć może przynieść wiele dobrego w dziedzinie wyżywienia, energii czy zdrowia, jest równocześnie w stanie modyfikować materię i strukturę genetyczną, wytwarzając syntetycznie organizmy biologiczne. Powstaje w ten sposób złudzenie, że zrozumie się tajemnicę życia i można je będzie programować czy nawet tworzyć. Międzynarodowe współzawodnictwo o prowadzenie w tej dziedzinie grozi wprost zagubieniem prawdy o ludzkim życiu. „Wobec tego zagrożenia także ekonomista ma prawo do sprzeciwu sumienia” – pisze prof. Gotti Tedeschi w L’Osservatore Romano.
ak/ or
Indie: supermarket zamiast leprozorium
◊ W Indiach na miejscu prowadzonego przez katolików leprozorium ma stanąć centrum handlowe. Ośrodek Sumanahalli leży w Bangalurze w stanie Karnataka, gdzie władza spoczywa w rękach nacjonalistycznej partii hinduistycznej. O to, by do tego nie doszło, walczy lokalny Kościół. Wydaje się jednak, że względy ideologiczne i finansowe zwyciężą. Oznaczałoby to, że setki ludzi chorych na trąd, AIDS czy po prostu biednych zostałoby pozbawionych wszelkiej pomocy. Władze nie chcą odnowić kontraktu na wynajem działki. Gdy wydzierżawiły ją Kościołowi 30 lat temu, teren ten znajdował się na peryferiach miasta. Obecnie leży w jego centrum, stanowiąc cenny kąsek dla szukających wolnej ziemi inwestorów. U stanowych władz interweniował już arcybiskup Bangaluru. Zapowiedział on, że jeśli jego prośba nie odniesie skutku, zwróci się o pomoc do władz federalnych. O swą przyszłość walczą też chorzy, wolontariusze i pracownicy leprozorium, którzy apelują do władz: nie odbierajcie nam nadziei.
bz/ rv
Indie: pokazowe rekonwersje na hinduizm
◊ Ekstremiści zmusili w Indiach 6 tys. chrześcijan do przejścia na hinduizm. W czasie ceremonii przypominającej wielkie widowisko ogłosili, że ludzie ci powrócili do swej religii dobrowolnie i że wcześniejsze przyjęcie przez nich Chrystusa nastąpiło przy użyciu siły. Ostatnia tego rodzaju „rekonwersja” miała miejsce 26 października 50 km od Bombaju, w mieście Thane. Przy okazji poinformowano, że już 94 tys. osób, które przyjęły wcześniej chrześcijaństwo, powróciło do „jedynej prawdziwej religii swych ojców”. Zauważono, że liczba ta wkrótce przekroczy 100 tys.
Masowe rekonwersje budzą niepokój zamieszkujących Indie chrześcijan. Podkreślają oni, że policja nic nie robi, by bronić wyznawców Chrystusa przed takimi „dobrowolnymi powrotami na łono hinduizmu”. Często wiążą się one z zastraszeniem czy użyciem siły. Przypomniano przy tej okazji, że konstytucja Indii zabrania działań obrażających uczucia religijne. Ten paragraf stosowany jest jednak wyłącznie w obronie hinduistów. Chrześcijanie wciąż są dyskryminowani. Tylko w ostatnich dniach nieznani sprawcy pobili protestanckiego pastora i zaatakowali zebranych na modlitwie wiernych, paląc przy tym znalezione na miejscu egzemplarze Biblii. Policja oczywiście nie interweniowała.
bz/ rv
Rosyjskie reakcje na raport Departamentu Stanu o wolności sumienia
◊ Patriarchat moskiewski i Ministerstwo Spraw Zagranicznych Federacji Rosyjskiej skrytykowały coroczny raport Departamentu Stanu USA o przestrzeganiu zasad wolności religijnej, gdy chodzi o Rosję. Nieco łagodniej ocenił amerykański dokument ks. Wsiewołod Czaplin reprezentujący rosyjskie prawosławie, podczas gdy zbytnie zaangażowanie polityczne raportu wytknięto w oświadczeniu rządowym.
,,Już od kilku lat w kolejnych raportach Departamentu Stanu USA widoczny jest postęp, gdy chodzi o poprawność prezentowania swobód religijnych w Rosji” – stwierdził ks. Wsiewołod Czaplin. Według niego w raporcie brakuje właściwej oceny sytuacji własności kościelnej. Z problemem tym borykają się nie tylko rosyjskie wspólnoty religijne o korzeniach amerykańskich, będące w mniejszości. Problem ten dotyczy również parafii i monasterów prawosławnych. W raporcie negatywnie oceniono podejmowanie przez rosyjskich prawosławnych akcji protestu przeciwko niektórym sektom oraz organizowanie duchowej obrony i wsparcia dla ofiar sekt. Ks. Czaplin uważa, że osoby wierzące mają prawo do wyrażania krytycznego stanowiska wobec innych grup religijnych. Przedstawiciel patriarchatu moskiewskiego pochwalił autorów raportu za dostrzeżenie wysiłków państwa rosyjskiego, ukierunkowanych na prawne uregulowanie i zabezpieczenie swobód religijnych.
Bardziej krytyczną ocenę raportu zaprezentowano w oświadczeniu Departament Informacji i Prasy MSZ Federacji Rosyjskiej, w którym zarzucono amerykańskim autorom zbytnie zaangażowanie polityczne. „W tekście znajdujemy stwierdzenia żywcem powtórzone z ubiegłorocznego raportu, powtarzające standardowy zestaw pretensji wobec Rosji” – czytamy w oświadczeniu. Podkreślono w nim również, że „polityka państwa rosyjskiego dąży do zapewnienia wszystkim wolności sumienia i swobodnego wyznawania własnych przekonań, co w jakiejś mierze przyznają także amerykańscy autorzy raportu”.
W. Raiter, Moskwa
Życie Duchowe – Jesień: „Duchowość żydowska”
◊ Numer jesienny kwartalnika Życie Duchowe poświęcony jest duchowości żydowskiej. Na duchowość tę od czasów Jana Pawła II chrześcijanie otwierają się coraz odważniej i głębiej. Jan Paweł II w kwietniu 1986 roku w rzymskiej synagodze mówił do Żydów: „Jesteście naszymi umiłowanymi braćmi i w pewien sposób, można powiedzieć, naszymi starszymi braćmi”. Nawiązując do tych słów, wyznawcy Chrystusa czują się zaproszeni, a wręcz zobowiązani do poznawania najgłębszych korzeni swojej duchowości, którą jest duchowość żydowska.
W numerze „Duchowość żydowska” polecamy między innymi Szkic o modlitwie żydowskiej Abrahama J. Heschela, jednego z najbardziej znaczących partnerów dialogu chrześcijańsko-żydowskiego. Heschel podkreśla konieczność modlitwy w życiu ludzkim: „Bóg nie jest sam, kiedy człowiek Go odrzuci. Ale człowiek jest sam. Jeśli ktoś stale unika modlitwy, czyni wyrwę pomiędzy sobą a Bogiem. Może się ona powiększyć i stać przepaścią”.
Piękne świadectwo modlitwy żydowskiej daje także Stanisław Krajewski, współprzewodniczący Polskiej Rady Chrześcijan i Żydów – w artykule zatytułowanym „Poryw duszy i codzienna dyscyplina”.
Na uwagę zasługuje również artykuł Świat jerozolimskich Żydów ojca Bernarda M. Altera, benedyktyna mieszkającego w Klasztorze Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny w chrześcijańskim Syjonie. Ojciec Alter ze znawstwem przedmiotu przedstawia bogatą mozaikę religijną i kulturową jerozolimskich Żydów.
W numerze publikujemy także dwa teksty poświęcone dialogowi chrześcijańsko-żydowskiemu: wybitnego myśliciela czeskiego ks. Tomásza Halíka Bóg postawił nas obok siebie oraz jezuity Adama Żaka Mówmy prawdę.
W dziale „Rozmowy duchowe” szczególne polecamy wywiad z Marcinem Wodzińskim, kierownikiem Zakładu Studiów Żydowskich Uniwersytetu Wrocławskiego, w którym przedstawia on niezwykle barwny świat chasydów wschodnioeuropejskich sprzed Holokaustu oraz jego kontynuację w czasach współczesnych w Izraelu i Ameryce Północnej.
Wśród rozmów publikujemy także wywiad z o. Arturem Demkowiczem, w którym przedstawia on zamysł nowego portalu internetowego krakowskich jezuitów – Deon.pl.
W dziale „Misyjne drogi Kościoła” zamieszczamy niezwykle piękne świadectwo modlitwy i pracy, nadesłane nam przez polskie siostry karmelitanki pracujące w Oziornoje w Kazachstanie. Siostry – w sposób prosty i szczery – opowiadają o swoim codziennym życiu wśród tubylczej ludności, w środku kazachskiego stepu.
W dziale „Słowo, obraz, czyn” zachęcamy do lektury artykułu naszej stałej felietonistki Anny Woźniakowskiej, poświęcony tym razem Requiem Romana Maciejewskiego, zmarłego przed jedenastoma laty polskiego kompozytora, uważanego za jednego z najoryginalniejszych twórców XX wieku, który w naszym kraju nie jest jednak szerzej znany.
Cały numer to doskonały materiał do refleksji nad związkami duchowości chrześcijańskiej z duchowością judaistyczną. A dla nas, chrześcijan, okazja do poszukiwania najgłębszych źródeł naszej duchowości, którym jest poszukiwanie i wierność Bogu Jahwe przez Abrahama, Mojżesza, Dawida, Maryję i Jej Syna – Jezusa.
Józef Augustyn SJ
Magazyn w środę
◊ W programie: relacja z audiencji ogólnej oraz prezentacja jesiennego numeru Życie Duchowe. W kontekście Synodu dla Afryki o wypalaniu cegieł, budowaniu domów dla dzieci i głoszeniu Ewangelii z pracującym w Rwandzie ks. Grzegorzem Leszczykiem MIC rozmawia Beata Zajączkowska. Posłuchaj:
Biuletyn Radia Watykańskiego jest rozsyłany gratis na adresy abonentów. Jak dokonać prenumeraty lub jak z niej zrezygnować informujemy na stronie www.radiovaticana.org/polski
© Radio Watykańskie 2009 - wszelkie prawa zastrzeżone