|
|
||||||
|
|||||||
O nas
Wojna
 |
Przełomem w działalności SPRV był wybuch drugiej wojny światowej. Audycje w języku polskim (m.in. dzięki orędziom radiowym prymasa Augusta Hlonda ) stały się ważnym narzędziem w informowaniu światowej opinii publicznej o prawdziwym obliczu hitlerowskiej i sowieckiej okupacji. Istotnym zadaniem było też niesienie otuchy i nadziei rodakom tak w kraju, jak na emigracji. Od stycznia 1941 r. dodano trzecią audycję w tygodniu, skierowaną do Polaków w Ameryce Północnej. Innym z zadań RV było przeciwstawienie się antypapieskiej propagandzie oskarżającej Piusa XII o prohitlerowskie sympatie. Nie zapominano też o informacjach z życia Kościoła, szczególnie na terenie umęczonej wojną Polski i Europy. Stopniowo ograniczano jednak tematykę antyniemiecką zauważywszy, że jedynie wzmaga ona terror na terenach okupowanych. Audycje zatytułowane „Przegląd wiadomości katolickich” były poddawane w tym względzie ostrej cenzurze. | |
|
W czasie wojny RV regularnie co 5 tygodni nadawało kazania w języku
polskim w ramach niedzielnych transmisji Mszy św. Wprowadzono też język
polski przy odczytywaniu Ewangelii. W 1944 r. zrezygnowano jednak z
polskich programów dla Ameryki Północnej. Ożywienie działalności
papieskiej, a w związku z tym także aktywności RV, przyniosło zajęcie
Rzymu przez wojska alianckie. Szczególne miejsce w audycjach SPRV zajęły
spotkania Piusa XII z dowództwem i żołnierzami II Korpusu
.
Gorzej było z informacjami z kraju, tym bardziej, że w sprawach
politycznych RV nie zabierało głosu, a wiadomości dochodziły do Rzymu
rzadko i ze znacznym opóźnieniem.
ówczesne audycje informacyjne SPRV składały się w pierwszym rzędzie ze sprawozdania z działalności papieża i Stolicy Apostolskiej. Informowano następnie o wydarzeniach dotyczących Kościoła powszechnego. Rzadziej natomiast podejmowano tematykę polską, opierając się głównie na wydawnictwach polonijnych.
|
|
|
Lata powojenneWraz z ustaniem działań zbrojnych w Europie zmieniła się też zawartość programowa audycji w języku polskim. W pierwszym okresie powojennym sporo miejsca poświęcano komunikatom Papieskiego Biura Informacyjnego, związanym z poszukiwaniem osób zaginionych w czasie wojny . Większą uwagę zwracano na wydarzenia polonijne. Wyrażano zaniepokojenie z powodu rozwoju sytuacji w kraju rządzonym przez komunistów. Protest budziły takie wydarzenia jak zerwanie konkordatu, wprowadzenie rozwodów, czy propagowanie ateistycznej ideologii. W 1947 r. SPRV przeszła na nadawanie codziennych audycji tematycznych o godz. 20:15. Jednocześnie w RV utworzono niezależną sekcję dziennikową nadającą jednolity popołudniowy serwis „Informacje Radia Watykańskiego” (IRVAT) w kilku językach europejskich, w tym po polsku o godz. 16:15. W związku ze zwiększeniem oferty programowej poszerzył się też krąg współpracowników SPRV. Wśród nich byli: długoletni rektor Papieskiego Instytutu Polskiego w Rzymie ks. Franciszek Mączyński oraz ks. Władysław Rubin , przyszły sekretarz generalny Synodu Biskupów i kardynał. W związku z zaostrzaniem przez komunistów w kraju walki ideologicznej więcej uwagi na antenie zaczęto poświęcać katolickiej nauce społecznej. Starano się przy tym używać ostrożnych sformułowań w odniesieniu do aktualnych wydarzeń w Polsce. Wstrzymano się między innymi od skomentowania ocenianego wówczas jako kontrowersyjne porozumienia Kościół-państwo z 14 kwietnia 1950 r. Mimo to audycje RV były regularnie zagłuszane.
|
|
|
W 1951 r. kierownictwo sekcji przejął o. Józef Warszawski SJ . W tym okresie — obok popołudniowego dziennika, audycji wieczornej oraz kazań w języku polskim w czasie niedzielnych nabożeństw nadawanych przez RV (co piąta niedziela, później raz w miesiącu) — zaczęły pojawiać się na antenie RV transmisje z komentarzem w języku polskim z ważniejszych uroczystości kościelnych w Watykanie oraz z niektórych wydarzeń polonijnych (np. z uroczystości rocznicowych bitwy o Monte Cassino). Jednym z głównych zadań postawionych sobie przez SPRV było religijne dokształcanie słuchaczy w związku z nasileniem przez komunistyczne władze w Polsce ideologicznej indoktrynacji oraz otwartej walki z Kościołem. Programową odpowiedzią na „stalinowską noc” był szereg cykli pogadanek i konferencji poświęconych szerokiej gamie tematów: od biblistyki i apologetyki chrześcijańskiej po historię najnowszą, przygotowanych przez emigracyjnych teologów i publicystów (m.in. abp Józef Gawlina , ks. Bolesław Filipiak i ks. Walerian Meysztowicz, ks. Wojciech Mariański, Jędrzej Giertych, Wojciech Wasiutyński). Nie zapominano także o radiowych relacjach z kościelnych wydarzeń polonijnych. Wieczorną audycję zaczęto powtarzać wczesnym popołudniem dnia następnego. W ten sposób ilość stałych programów SPRV zwiększyła się de facto do trzech dziennie. | |
 |
Szczególną rolę opiniotwórczą odegrała SPRV w momencie największego
nasilenia „stalinowskiej nocy” w Polsce, tzn. po śmierci samego Stalina,
gdy aresztowano prymasa Stefana Wyszyńskiego
,
skazano biskupa Czesława Kaczmarka i szereg innych osobistości
kościelnych. W programach RV przekazywano protesty środowisk
emigracyjnych przeciwko prześladowaniom, nadawano audycje historyczne
przypominając ważne dla narodu wydarzenia i postacie. Powracano też do
obrony Stolicy Apostolskiej przed propagandowymi atakami komunistów.
„Odwilż” w PRL z lat 1955-1957 znalazła swoje echo także w SRVP. Wiele uwagi w audycjach poświęcono takim wydarzeniom jak wypadki poznańskie w czerwcu 1956 r., zwolnienie prymasa Wyszyńskiego, czy przygotowania do milenium chrztu Polski. |
|
|
W 1957 r. otwarto nowe centrum transmisyjne RV w Santa Maria di Galeria
pod Rzymem
. Polepszyły się zatem możliwości
nadawcze audycji w języku polskim. W tym samym roku kierownikiem SPRV
zostaje o. Józef
Chechelski SJ
. Główny akcent audycji
przesuwa się na wewnętrzną formację katolików, przygotowywanych na
gomułkowską „zimę” po krótkotrwałej październikowej „odwilży”. W oparciu
o papieskie nauczanie podejmowane są takie tematy jak apologetyka
chrześcijańska (zwłaszcza antymarksistowska), ewolucjonizm, nauczanie
społeczne Kościoła, kultura współczesna, wolność religijna itp. Trzonem
informacji pozostaje działalność papieska. Wiele miejsca poświęca się
także życiu Kościoła na świecie, zwłaszcza w krajach misyjnych.
Wraz z rozpętaniem przez reżim pod koniec lat 50. kolejnej akcji przeciwko Kościołowi, na antenę wracają coraz częściej sprawy polskie i sytuacja Kościoła za „żelazną kurtyną”. Rzadziej natomiast mówi się o życiu Polonii. Nie dochodzi także do zamierzonego wyodrębnienia osobnych audycji dla dzieci i młodzieży. Ważnym elementem programowym są przygotowania do Soboru Watykańskiego II zapowiedzianego przez Jana XXIII , a szczególnie pierwsze kroki Kościoła katolickiego na drodze ekumenizmu.
|
|
|
||||||||||
|
||||||||||
|
||||||||||